Nieuws Te hoge prestatiedruk voor studenten

Studenten bezwijken psychisch onder prestatiedruk: ‘De psychologen zijn niet aan te slepen’

Het aantal studenten met psychische problemen groeit. Dat blijkt uit een rondgang van de Volkskrant langs studentenhuisartsen aan Nederlandse universiteiten. Artsen zeggen dat zij steeds vaker studenten op hun spreekuur krijgen die kampen met vermoeidheidsklachten, concentratieproblemen en angstaanvallen. Soms gaat dat gepaard met verslaving aan alcohol, drugs, of internet (excessief gamen of porno).

Beeld ANP

De toegenomen prestatiedruk en de zorg om schulden op te bouwen na het afschaffen van de basisbeurs worden genoemd als belangrijkste oorzaken. Ook de invloed van sociale media zou een rol spelen.

Als gevolg daarvan groeien de wachttijden voor studenten die psychologische hulp nodig hebben. ‘De psychologen zijn niet aan te slepen’, aldus Cees Jansen, studentenhuisarts aan de Universiteit Twente. Jansen heeft twee praktijkondersteuners die gespecialiseerd zijn in verslavingszorg. Zij behandelen wekelijks zo’n twintig studenten met verslavingsproblemen.

De spreekuren voor praktijkondersteuners die psychologische hulp bieden aan studenten zijn altijd bezet, beaamt Maarten Goedhart, studentenarts in Groningen. ‘We hebben net een derde aangenomen. Die zit ook al vol.’

‘Er staat zoveel druk op de ketel dat studenten het daar moeilijk mee hebben’, zegt Peter Drost, eigenaar van de huisartsenpraktijk op de studentencampus in Utrecht.

Drukker dan ooit

Angst, onzekerheid, paniekaanvallen en middelengebruik zijn veelvoorkomende problemen. Deels heeft dat te maken met het feit dat studenten in een kwetsbare levensfase zitten, waarin zij voor het eerst op eigen benen moeten staan, zegt Goedhart. ‘Maar stress, studiedruk en tentamens spelen ook een grote rol. Daar zouden universiteiten meer aandacht aan mogen besteden.’

Volgens Jansen, al negen jaar studentenhuisarts in Twente, hebben studenten het drukker dan ooit. Ze moeten voldoende studiepunten halen, doen bijbaantjes om hun studie te financieren en willen daarnaast ook nog een interessant sociaal leven leiden. ‘Er is geen moment rust.’

‘Voor een deel is dit van alle tijden’, zegt Peter Vonk, studentenhuisarts aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). ‘Maar de druk op studenten wordt groter.’ Uit onderzoek van de UvA (uit 2016) blijkt dat 29 procent van de studenten concentratieproblemen heeft, 24 procent lijdt aan faalangst, ruim een kwart van de studenten loopt rond met zelfmoordgedachten. Het gebruik van concentratieverhogende medicijnen zoals Ritalin is sinds 2011 verdubbeld.

Ellenlange wachtlijsten

Volgens Geertje Hulzebos, voorzitter van de landelijke studentenvakbond LSVb, zijn de wachtlijsten voor psychologische hulp aan studenten ‘ellenlang’. ‘Psychologen kunnen de problemen niet meer aan.’ Vooral voor tweedelijns psychologische hulp (GGZ) zijn de wachttijden lang.

Universiteiten nemen het probleem wel serieus, benadrukt Hulzebos. ‘Maar ik denk dat er meer nodig is.’ Volgens haar zouden universiteiten meer psychologen in dienst moeten nemen. Daarnaast zou er iets moeten worden gedaan aan de studiedruk, zoals het afschaffen van selectiecriteria voor mastersopleidingen.

De bevindingen van de huisartsen zijn in lijn met de resultaten van een onderzoek naar de gezondheid van studenten door de Hogeschool Windesheim, dat eerder dit jaar werd gepresenteerd. Daaruit bleek dat een kwart van de studenten kampt met burn-outklachten. Bijna negen op de tien studenten hebben een ‘risicovol’ drankgebruik.

‘Zorgwekkend’

Een probleem is volgens Vonk dat de drempel voor studenten om psychologische hulp te vragen groot is. In het onderzoek van de UvA zegt bijna de helft van de studenten die problemen rapporteren geen hulp te willen. Om die reden heeft de UvA een gezondheidstest voor studenten op internet gezet en biedt zij E-health-therapie aan. ‘We hopen dat we zo de lichtere gevallen eerder afvangen.’

Een woordvoerder van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) zegt dat de problemen bekend zijn. De VSNU werkt momenteel aan een actieplan studentenwelzijn. Een woordvoerder van de Universiteit Twente noemt de bevindingen van Jansen ‘zorgwekkend’. 

‘Wij zien alleen de studenten die hulp zoeken. Niet de mensen die op hun kamertje zitten weg te kwijnen’

Volgens studentenhuisarts Cees Jansen en praktijkondersteuner Saskia Schipper is een opeenstapeling van stressfactoren de oorzaak van de toename aan psychische problemen. Vermoeidheidsklachten, angstaanvallen en verslavingsproblemen zijn het gevolg. De nood, zegt Jansen, is hoog. Lees het interview. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.