Strukton huilt dikke krokodillentranen

FRANK KALSHOVEN

Het vervolgverhaal over het spooronderhoud neemt eindelijk een nieuwe wending. Tot vrijdag was het tamelijk rechtlijnig: volgens de marktleider in spooronderhoud Strukton Rail dwingt ProRail, de eigenaar en beheerder van het Nederlandse spoor, de aannemers via openbare aanbestedingen tot het aanbieden van onrealistisch lage prijzen. Het gevolg: slecht onderhoudswerk en onveilig spoor. Dit verhaal hebben we, in allerlei varianten, de afgelopen maanden kunnen volgen in alle media.

Vrijdag vertelde de directie van ProRail in een interview met Het Financieele Dagblad eindelijk haar kant van het verhaal. Op de stelling 'U maakt het spoor onveiliger', reageert ProRail-directeur Eric Steeghs even kernachtig als eenduidig: 'Dat is kul.' Lekker.

Hoe zit het verhaal volgens ProRail dan wel? Steeghs zegt: 'Het gaat ons er echt niet om aannemers het vel over de oren te trekken. Wij willen een veilig spoor, voor een faire prijs waarbij de belastingbetaler niet te veel betaalt.' Dat lijkt me, als treinreiziger én belastingbetaler, een goed uitgangspunt.

Om dit doel dichterbij te brengen is ProRail vijf jaar geleden begonnen met het openbaar aanbesteden van spooronderhoud. Sindsdien is de prijs van het spooronderhoud met de helft gedaald bij een stijgende kwaliteit. Een stijgende kwaliteit? Steeghs: 'Dacht je dat wij naiëf zijn? We controleren regelmatig het spoor, we rijden onder andere twee keer per jaar met een meettrein.'

Aangenomen dat de kwaliteit inderdaad minimaal gelijk gebleven is, hoe kan dat dan voor de helft van de vroegere prijs?

Nou, doordat de vroegere prijs te hoog was bijvoorbeeld; te hoge winst en/of te hoge lonen. Of doordat andere spooronderhoudbedrijven dan de marktleider door innovatie nieuwe en goedkopere methoden hebben gevonden voor het onderhoud. Als je in een sector die al vele decennia geen efficiëntieprikkel heeft gevoeld concurrentie introduceert, mag je wel wat opschudding en prijsdaling verwachten.

ProRail is in deze de schakel tussen u en mij en de onderhoudsbedrijven. Voor het bedrijf is het lekker makkelijk om vrienden te blijven met de bedrijven en de belastingbetaler te laten bloeden. Nu het bedrijf sinds vijf jaar, gegeven de kwaliteitsnormen, voor een faire prijs gaat, wringt het bij de onderhoudsbedrijven, en dan natuurlijk vooral bij de marktleider. Die heeft het meeste te verliezen.

Met een beetje googelen kom je er snel achter dat Strukton Rail in elk geval in de mangel zit. In de zomer van 2010 is (heel) Strukton, dat tot die tijd eigendom was van de Nederlandse Spoorwegen, voor 168 miljoen euro overgenomen door het beursgenoteerde Oranjewoud, een dienstverlener in de infrastructuur in de ruimste zin des woords. Het was wel een gevalletje van David die Goliath overneemt: de omzet van Strukton was grofweg twee keer zo groot als die van Oranjewoud. In het persbericht over de transactie worden twee afspraken genoemd die het Strukton inclusief de spoordochter erg lastig maken zelf efficiënter te worden. Ten eerste: dat de werkmaatschappijen van Strukton en Oranjewoud niet geïntegreerd worden. Ten tweede: dat er geen werkgelegenheid mag verdwijnen.

De nieuwe eigenaar beleeft weinig plezier aan de overname, althans aan het Nederlandse deel van Strukton Rail. Het persbericht bij de kwartaalcijfers uit november 2012 gaat voor het 'segment railinframarkt' over 'dalende omzet' en 'dalend resultaat'. 'In de Nederlandse markt is veel margedruk', constateert het management.

Je kunt het verhaal dat we de afgelopen maanden hebben gehoord van Strukton dus ook zien als een grote plens krokodillentranen van een inefficiënte marktleider die onder druk staat van zijn nieuwe aandeelhouder. Zou dit deel van het verhaal nou net zoveel aandacht krijgen als de 'veiligheidskaart' die Strukton al maanden speelt? Ik denk het eerlijk gezegd niet.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek

Reageren?

frank@argumentenfrabriek.nl

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden