Struif

'Oudbakken brood. We zijn alweer zoo verwend, dat een snee brood van de vorige dag door velen van ons al niet gaarne gegeten wordt....

Het is nog maar 55 jaar geleden dat P.J. Kers, voor en na de Tweede Wereldoorlog een bekende 'radiokok', deze tekst zette in Lesbrief 21. Hij was in september 1945 begonnen met Kers' Voorlichtingsbureau voor de huisvrouw en stuurde een wekelijkse lesbrief naar zijn abonnees met recepten, afgestemd op de rantsoenen in die tijd.

De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog waren tal van voedingsmiddelen op de bon, en dat maakte koken niet eenvoudiger. Al in de eerste les licht hij toe welke waarde eipoeder kon hebben: 'Wat is 1 x struif? 1 Eetlepel glad afgestreken met eipoeder aangeroerd met 2 eetlepels water is 1 x struif = 1 Ei.' En dan volgt een recept voor roereieren: '4 x struif, 2 eetlepels melk, peper en zout naar smaak, wat gehakte peterselie. Klopt alle ingrediënten goed door elkaar en roert dit op een zacht vuur tot het breiachtig gaat worden. Stort het op een schotel en strooit er wat peterselie over. Roert er ter variatie eens wat gehakte ui, wat geraspte kaas of wat in reepjes gesneden blikvlees door.'

En in les 3: 'Heeft u geen eipoeder? Jammer, doch neemt dan voor het recept waar eipoeder (struif) geen hoofdbestanddeel is, daarvoor in plaats 2 eetlepels melk.' Roerei zal dus niet gaan.

Iedere les wordt met strenge raad besloten. 'Laat niets verloren gaan, het zijn rantsoenen!' of: 'Nieuwe tijden, nieuwe wetten, nieuwe recepten.' En later waarschuwt hij bij herhaling tegen zwarte handel: 'Tot puin die zwarte handel, want Nederland moet herrijzen.'

Wat liet Kers 55 jaar geleden zijn abonnees maken? Gebonden uiensoep bijvoorbeeld. '5 groote uien (zeer fijn gesnipperd), 1 pond rauwe aardappelen, 50 gram boter of vet, 3 liter water, half klein blikje tomatenpuree, 80 gram (8 eetlepels glad afgestreken) bloem, 1 rookworstje van ca. 300 gram, 2 à 3 bouillonblokjes, peper en zout. Breng de ui snippers met de aardappelen en het water aan de kook, en voeg er wanneer deze bijna gaar is de rookworst aan toe (vooraf een weinig geprikt!). Wanneer de ui en de aardappel gaar zijn, werpt men alles op een vergiet en vangt het vocht op. Smelt boter of vet en roert hierbij de bloem en tomatenpuree, voegt hierbij het kookvocht van ui, aardappelen en worst, brengt de soep aan de kook en laat ze zachtjes doorkoken. Maak de gare aardappel fijn, voeg de gare ui en aardappel bij de soep, maakt ze op smaak met de bouillonblokjes, wat zout en peper. Snijd de worst aan plakjes en werp deze eveneens bij de soep.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden