Stroppenkaart

Al meer dan zes jaar moet de komst van de chipkaart in het openbaar vervoer de strippenkaart vervangen. Al meer dan zes jaar is niet de techniek, maar simpelweg geld (wie betaalt het?) de grote sta-in-de-weg....

Trein en metro zijn het erover eens dat de strippenkaart ten grave moet worden gedragen.

Jaarlijks worden 635 duizend enquêtes op bus en metro gehouden. Op basis hiervan wordt 450 miljoen euro subsidie verdeeld. Een complicatie is dat er zeventig belanghebbenden zijn, 440 ambtsgebieden en circa 25 duizend verdeelsleutels. Kosten van dit circus bedragen ongeveer 35 miljoen euro per jaar. En dat is nog exclusief de rente die de vervoerders mislopen doordat zij pas na een jaar hun geld krijgen.

De strippenkaart kost handenvol geld, maar bevat bovendien geen enkele prikkel voor de vervoerder om zijn best te gaan doen. Valt een telling in een bus op een verkeerd tijdstip, dan kan dat een bedrijf het volgende jaar miljoenen euro's aan subsidie schelen.

Tijd dus, voor de chipkaart. Technisch is die geen enkel probleem. Er zijn contactloze systemen die bij in- en uitstappen van trein, bus of metro de reiziger registreren. De rekening valt dan een maand later automatisch op de deurmat. Maar wie betaalt het systeem? De overheid vindt dat de bedrijven de investeringen moeten betalen. De concerns zien het meer als 'een stukje infrastructuur' dat door de overheid moet worden bekostigd. Vooral de busbedrijven zeggen dat ze het e-ticket niet kunnen betalen. Uit vertrouwelijke rapporten blijkt dat trein (lees: 'NS') en metro (lees: 'het Amsterdamse GVB en de Rotterdamse RET') door de introductie van de chipkaart geld gaan verdienen. Metro- en treinstations zijn makkelijk af te sluiten, de bedrijven kunnen dan met minder personeel toe, en zwartrijden (in de metro geschat op 25 procent) verdwijnt als sneeuw voor de zon. Bij bussen en trams ligt het anders. Bij elke deur moeten elektronische apparaten worden geïnstalleerd. Dat is een kostbare zaak. Daarnaast hebben bussen nauwelijks last van zwartrijders. Het levert dus geen extra inkomen op.

Voor de NS is er geen vuiltje aan de lucht. De spoorwegen mochten van de regering de tientallen miljoenen euro's die het verdiende met de verkoop van aandelen in telecombedrijf Telfort aanwenden voor de chipkaart. Die aandelen waren gekocht met overheidsgeld. Zou het geen goed idee zijn als de Telfortgelden voor het gehele openbaar vervoer zouden worden ingezet? Dat brengt de chipkaart ineens in zicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.