Stroomnet kan zonnepanelen-hausse in Groningen niet aan

Soms slaan de hoofdstoppen door, en juist als de zon volop schijnt schakelen de zonnepanelen zichzelf uit omdat ze hun stroom niet kwijt kunnen. In diverse Groningse gemeenten hebben gedupeerden van bevingschade door de gasproductie nu óók last van een haperende groene energievoorziening. De zonnepanelen die ze na de reparatie van hun huizen als extraatje mochten laten aanleggen, produceren zoveel stroom dat het netwerk de spanning niet aankan.

Een huis in het Groningse Bedum met zonnepanelen. Beeld Harry Cock/de Volkskrant

Het probleem speelt ondermeer in plaatsen als Bedum en Stedum waar massaal gebruik is gemaakt van de speciale regeling van gasproducent NAM. Daarmee konden gedupeerden 4.000 euro krijgen voor 'waardevermeerdering van de woning', te besteden aan energiebesparende of energieopwekkende maatregelen. Huiseigenaren van negen gemeenten konden profiteren van de regeling, waarvoor ruim 37 duizend aanvragen zijn gedaan.

Installatie schakelt zichzelf uit

Dat was het begin van nieuwe problemen, zegt Wim de Haan in Bedum, die drie jaar geleden al op eigen initiatief zonnepanelen op het dak liet plaatsen. Tot onlangs leverde dat nooit storingen op bij teruglevering aan het energienet. 'Maar nu bijna de hele straat ze heeft, staat mijn omvormer tussen twaalf en drie uur 's middags geregeld op nul en brandt er een rood lampje. Dan is het net overbelast en schakelt de installatie zichzelf uit.'

Dat betekent nieuwe tegenslag voor ondermeer de straat Velduil, waar bijna alle, vrijwel nieuwe woningen beschadigd raakten door de aardgasbevingen. Bij familie De Haan bedroeg de schade 14 duizend euro. Bij buurman Hokse ontstonden grote scheuren in binnen- en buitenmuren en knapten de tegels in de badkamer doormidden. Dat is prima gerepareerd op kosten van de NAM, zegt Henk Hokse, die ook tevreden was met het cadeautje van 4.000 euro waarmee hij zijn dak vol met panelen liet leggen.

Maar ook deze panelen doen het dus vaak niet, juist op momenten dat de zon flink schijnt en de installatie stroom aan het openbare net zou kunnen terugleveren. Dat kost hem geld en frustreert de productie van groene stroom. 'Netbeheerder Enexis heeft een monteur gestuurd die het capaciteitsprobleem bevestigt. Ook in andere plaatsen speelt het, maar we horen er niets over en het lijkt alsof het probleem wordt verzwegen.'

'Een indicent'

Volgens Enexis, netbeheerder in Zuid-, Oost- en Noord-Nederland, wordt er niets verzwegen en zijn de problemen 'hooguit een incident'. Vorig jaar heeft het probleem van overbelasting zich voorgedaan in een aantal Groningse gemeenten zoals Loppersum, zegt woordvoerder Loek de Lange. 'Maar dat is inmiddels achterhaald. We hebben contact gezocht met de installatiebranche om erachter te komen waar er capaciteitsproblemen zijn. Dat is in volle tevredenheid geregeld.'

In het bevinggebied is het aantal zonnepanelen in korte tijd met 30 procent gestegen, zegt hij. 'Dat is een uitzonderlijke situatie waardoor ongeveer 70 klanten iets langer hebben moeten wachten voordat ze hun stroom volledig konden terugleveren. Daarvoor hebben we het vermogen van transformatoren verhoogd en het kabelnet verzwaard. We investeren jaarlijks voor 700 miljoen en dit soort aanpassingen zijn geen probleem.'

Hoofdstoppen

Problemen bestaan echter nog steeds, zegt ook Rolf van der Tuuk, zonnespecialist bij installatiebedrijf Vaatstra in Bedum. 'Niet alleen bij ons maar ook in Winsum staat regelmatig een te hoge spanning op het net waardoor omvormers zichzelf uitschakelen. We monitoren veel van die installaties op afstand, en zien dat ze zichzelf soms honderden keren per dag uit- en aanzetten. In een straat in Stedum met allemaal daken op het zuiden, vlogen zelfs de hoofdstoppen eruit.'

In één jaar heeft de Bedumse installateur bijna 700 sets zonnepanelen aangesloten, zegt Van der Tuuk, dus de problemen waren misschien te voorzien. 'Het is explosief gegaan. Zonder de NAM-vergoeding zou dit nooit zijn gebeurd.'

Vergelijkbare problemen elders in Nederland zijn niet bekend, zegt de woordvoerder van Netbeheer Nederland waarin alle beheerders van energienetten zijn verenigd. 'Maar het is zeker een dilemma dat zich in de toekomst vaker kan voordoen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.