Stroomkabel naar Fukushima gelegd

TOKIO - Technici bij de kerncentrale van Fukushima zijn er donderdag in geslaagd een stroomverbinding met reactor 2 tot stand te brengen. Ze hopen daarmee de pompen te herstarten die nodig zijn om koelwater naar de reactor te sluizen, en zo het smelten van de brandstofstaven te voorkomen. De situatie rond het nucleaire complex is nog steeds ernstig maar 'relatief stabiel', meldde het atoomagentschap IAEA.


Het duurde vijf dagen en er was een nucleaire crisis voor nodig, maar gisteren werd eindelijk het leger ingezet om een kernramp in Japan te voorkomen. De Japanse krijgsmacht zette helikopters en waterkanonnen in om de oververhitte reactoren van het kernenergiecomplex te koelen.


De inzet van het zware materieel kwam na openlijke kritiek uit de Verenigde Staten dat de Japanse regering niet alle mogelijke middelen inzet om een ramp te voorkomen. De kritiek kwam woensdag van Gregory Jaczko, de voorzitter van de NRC, het overheidsorgaan dat toeziet op de Amerikaanse atoomindustrie.


Washington begon zich de afgelopen dagen steeds meer zorgen te maken over de aanpak van de Japanse regering. Die liet de bestrijding van de crisis lang over aan de eigenaar van de kerncentrale, het stroombedrijf Tokyo Electric Power Company. Tepco probeerde zelf een oplossing te vinden voor het wegvallen van de koeling, met als resultaat dat de toestand in Fukushima met de dag verslechterde.


Washington maakte ook op andere wijze duidelijk dat het de aanpak van de Japanners te weinig urgent vond. De ambassadeur in Tokio, John Roos, riep Amerikanen die binnen een straal van 80 kilometer van de lekkende centrale wonen op te evacueren, terwijl de Japanse regering 30 kilometer nog genoeg vindt. Roos gaf Amerikaanse burgers in Tokio en omstreken verder het advies uit voorzorg veiliger oorden in het zuiden van Japan of in het buitenland op te zoeken.


De VS hebben grote bases in de omgeving van Tokio, die bij een grote nucleaire ramp ook besmet kunnen raken. Zowel op de luchtmachtbasis Yokota als in de thuishaven van de Zevende Vloot in Yokosuka aan de baai van Tokio nam de ongerustheid onder het militair personeel en hun gezinnen toe door de steeds onheilspellender wordende berichten. Bij elkaar zijn er zo'n 50 duizend Amerikanen in Japan gelegerd.


Het Amerikaanse leger bemoeit zich sinds twee dagen meer met het Japanse crisismanagement, in wat officieel een ondersteunende en adviserende rol heet. 'Japan heeft formeel nog steeds de leiding over de hele operatie, met het oog op de gevoeligheid van dit onderwerp bij de eigen bevolking. Maar de Amerikanen hebben achter de schermen veel van de regie overgenomen', zegt een Aziatische diplomaat in Tokio.


Een speciale eenheid van de Amerikaanse luchtmacht heeft het vliegveld van Sendai, dat door de tsunami werd beschadigd, provisorisch gebruiksklaar gemaakt, waardoor er zwaar materieel zoals pompen van de Amerikaanse marine kan worden ingevlogen. Ook wordt een onbemand verkenningsvliegtuig ingezet. Met de beelden van deze Global Hawk kan het crisisteam beter beoordelen wat er gebeurt in de beschadigde reactorgebouwen.


Woensdag kwamen acht experts van de Amerikaanse kernwaakhond NRC in Tokio aan. Zij gaan het Japanse crisisteam bijstaan. Een woordvoerder van het crisisteam zei dat de inzet van de waterkanonnen resultaat leek te hebben. Er werd dertig ton water naar reactorgebouw 3 gespoten, waar gebruikte reactorstaven in een koelbad liggen waarvan de vloeistof grotendeels is verdampt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden