Strooien of niet strooien

Bijna 500 ongevallen vonden er plaats op de spekgladde Nederlandse snelwegen afgelopen zaterdag. Dit terwijl Rijkswaterstaat met een leger van 1.200 man eropuit trok om de wegen berijdbaar te maken. Heeft strooien wel zin?

Een strooiwagen vertrekt bij het steunpunt van Rijkswaterstaat in Houten. Beeld anp

Vierentwintig uur later, als de ijzel die al dagen eerder was voorspeld weer is verdwenen, is de slotsom bitter: 491 ongevallen op de snelwegen. Het tienvoudige van een normale zaterdag. De inzet van twee Firestorms en de Lava Storm - calamiteitenwagens voor extreme omstandigheden - heeft dat niet kunnen voorkomen. Het advies aan automobilisten om alleen de weg op te gaan als dat echt nodig is evenmin.

Niet zo gek, vindt Patrick Potgraven van Verkeersinformatiedienst VID. 'Aan de ene kant zegt de wegbeheerder: ga de weg niet op. Maar tegelijkertijd doet men alles om weggebruikers te helpen toch de weg op te gaan. En dat terwijl ijzel nauwelijks te bestrijden is. Het zijn tegenstrijdige signalen. Dan krijg je dus ongelukken.'

Natuurlijk, zegt Potgraven, soms worden automobilisten verrast door weersomstandigheden. Maar dat was zaterdag nou juist niet het geval. 'Deze ijzel was al ver van tevoren voorspeld. Als je dat niet wist, heb je op een andere planeet gezeten.' Soms moeten we onze meerdere erkennen in het weer, vindt hij. 'Dat zijn we in Nederland vergeten. Er zijn momenten dat je de weg niet veilig op kan.'

Schade

Er is een groot verschil tussen mensen die de weg op kunnen of automobilisten die de weg op moeten, zegt Rudi Buis van het Verbond van Verzekeraars. 'Denk aan ziekenhuispersoneel of mantelzorgers. Honderdduizenden Nederlanders zijn op pad om voor anderen te zorgen. Die kunnen niet zomaar thuisblijven.'

De schade van zaterdag schat Buis op maximaal een paar miljoen euro. Automobilisten die de waarschuwingen genegeerd hebben krijgen gewoon hun schade vergoed. 'Niemand wordt beter van een ongeluk. Als je je Fiat 500 in elkaar rijdt krijg je er geen Ferrari voor terug. Voor dit soort dingen ben je verzekerd, simpel.'

Het is wel goed mogelijk dat bepaalde verzekeraars in de nabije toekomst premiekortingen geven aan mensen die bij gladheidswaarschuwingen thuisblijven, denkt Buis. 'Er zijn nu al auto's waarin een soort USB-stick registreert hoe veilig je rijdt. Afhankelijk daarvan krijg je korting op je premie. De weersomstandigheden kunnen ook als criterium worden opgenomen.'

Niet strooien

Potgraven zou het liefst zien dat Rijkswaterstaat bij extreme ijzel, zoals zaterdag, helemaal niet strooit, zodat er geen misverstanden bestaan over het gevaar op de weg. 'En als ze toch besluiten te strooien, moeten ze er niet zo opzichtig over communiceren. Daarmee geef je automobilisten een veiligheidsillusie.'

'Het is onze verantwoordelijkheid om mensen een handelingsperspectief te geven', reageert Debby van Slegtenhorst van Rijkswaterstaat. 'Ik snap de tegenstrijdigheid waar Potgraven op wijst. Maar wij gaan altijd voor zwarte wegen. Dat zullen we blijven doen.'

In de jaren 60 ging Rijkswaterstaat bij het bestrijden van gladheid over van zand op zout. Door water te vermengen met zout bevriest het minder snel. Bij ijzel werkt het niet zo goed, omdat het zout zich dan niet aan de ondergrond hecht. Pas als het goed is ingereden, verdwijnt de ijslaag langzaam.

Een strooiwagen op de A27 nabij Houten. Beeld anp

Daarom kan Rijkswaterstaat paradoxaal genoeg niet zonder mensen die het negatieve wegadvies negeren. 'Je hebt verkeer nodig om het zout in te rijden', aldus Van Slegtenhorst. 'Maar zo lang we geen veilige weg kunnen garanderen, adviseren we weggebruikers alleen in noodzakelijke gevallen de auto te pakken.'

Potgraven: 'Dat advies zou ik mensen 365 dagen per jaar willen geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden