Strippenkaart brengt reiziger nog overal

Met onder andere de oude carnavalskraker Overal, met je strippenkaart van Sjakie Schram vierde de Volkskrant bijna drie jaar geleden paginagroot het 25-jarige jubileum van de Nationale Strippenkaart....

Van onze verslaggeefster Kim van Keken

Het is nu 2008 en nog steeds komt de reiziger overal met de bekende strippenkaart. Her en der wordt ‘getest’ zoals dat heet, met Rotterdam als de grootste proeftuin. Maar de datum waarop forensen echt overal – in trein, bus en metro – een plaatsbewijs kunnen chippen, verschuift. Staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat hanteert de streefdatum 1 januari 2009, maar vrijwel niemand in Den Haag gelooft daar nog in.

De kritiek wordt ondertussen harder en harder. ‘Het is chaos met de tarieven’, aldus GroenLinks-Kamerlid Duyvendak. Elke busmaatschappij mag straks een eigen prijs bepalen. ‘Het is chaos met het betalen.’ Bij hem komen steeds meer mails binnen van klanten die in de Rotterdams chipproeftuin verkeerde rekeningen krijgen. ‘En het is chaos bij de chips die gewoon worden gehackt.’

Dat kraken van kaarten leidde dinsdag tot chaotische taferelen in Den Haag, waar de betrokken vervoersbedrijven tijdens een persconferentie het imago van de ov-chipkaart probeerden op te krikken. De chip-pas is en blijft een handig ding, was de boodschap.

Algemeen directeur Jeroen Kok van Trans Link Systems, de producent van de ov-chip, meldde dat zekerheden in het leven nu eenmaal niet bestaan. ‘We wisten dat de chip gehackt zou kunnen worden. Alleen gebeurde dat sneller dan verwacht.’ De code van de chip, waarvan er wereldwijd een miljard in omloop zijn, is nog niet gekraakt. De beveiliging tot die code wel, dus het is een kwestie van maanden, volgens Kok, totdat ook de code bekend is.

Maar dat is geen reden tot paniek, suste hij. Er is nog meer beveiliging. Althans op de échte kaart. Want er bestaat ook nog een dagpas, en die goedkoper gefabriceerde paskaart is voor de tweede keer in een half jaar tijd wel echt gekraakt en gekopieerd.

Dat wordt door de betrokkenen gezien als een vervelend zaakje, maar niet meer dan dat. ‘De reiziger ondervindt daar geen nadelen van.’ Kok zegt met alle hackers – studenten van universiteiten in Berlijn en Nijmegen – samen te werken om kraken te voorkomen.

Maar er was meer kritiek. In een zaal naast de bedrijfswoordvoerders sprak voorzitter Kohnstamm van het College bescherming persoonsgegevens (CBP) schande over de wijze waarop de Amsterdamse vervoerder GVB, die experimenteert in de metro, omgaat met persoonsgegevens. ‘De fase van vrijblijvend overleg is ruimschoots voorbij.’ Hij dreigde met boetes.

Alle vervoerders, inclusief de NS, reageerden direct met de belofte dat ze tot 2010 stoppen met het inzamelen van privégegevens. Maar over wat ze na die datum gaan doen bleven ze vaag. GVB-directeur Gertjan Kroon ziet toch wel mogelijkheden tot ‘klantgerichte service’ in die gegevens.

In de Kamer reageerden de partijen verontrust op alle problemen. Vandaag houden de parlementariërs een hoorzitting met de direct betrokkenen in de hoop een helder beeld te krijgen, donderdag volgt een debat met verantwoordelijk staatssecretaris Huizinga die vooralsnog ‘onzichtbaar’ was volgens een morrende oppositie.

Veel kan ze niet uitrichten, de chipkaart is een initiatief van de vervoerders. Ze kan wel dreigen met het in de lucht houden van de strippenkaart. ‘De staatssecretaris moet de regie in handen nemen en de verantwoordelijkheid terughalen’, aldus SP-Kamerlid Roemer.

Reizigers passeren metropoortjes bij het Centraal Station in Rotterdam. (Jean-Pierre Jans / de Volkskrant) Beeld Jean-Pierre Jans
Reizigers passeren metropoortjes bij het Centraal Station in Rotterdam. (Jean-Pierre Jans / de Volkskrant)Beeld Jean-Pierre Jans

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden