Strip-proefschrift

Wetenschap is vaak onbegrijpelijk voor een leek. Proefschriften en wetenschappelijke artikelen staan vol cryptische zinnen, vreemde woorden en moeilijke grafieken die alleen ingewijden kunnen doorgronden....

In een proefschrift staat daarom een samenvatting in gewoon Nederlands. Daar kan iedereen een indruk krijgen van de inhoud. En bij sommige universiteiten krijgt de promovendus voorafgaand aan de promotie een kwartier om familie en kennissen in een lekenpraatje toe te spreken.

Maar promovendi doen meer om op te vallen. Dr. Eric Reits, werkzaam bij het Nederlands Kanker Instituut in Amsterdam, is eind oktober aan de Universiteit Leiden gepromoveerd. Hij heeft onderzocht hoe het lichaam zieke cellen weet te herkennen en met killer-cellen vernietigt.

Zijn proefschrift bestaat uit een bundeling van moeilijke verhandelingen, maar de laatste bladzijden zijn een verademing. Hij heeft de samenvatting verpakt in striptekeningen.

Het beeldverhaal, te zien op www.surf.to/proefschrift, begint veelbelovend met een tekening over grote veldslagen, soepel vertaald naar de strijd in het menselijk lichaam. Daarna wordt het moeilijker, maar iemand die ervoor gaat zitten, krijgt een indruk van wat Reits heeft gedaan.

Volgens de jonge doctor is hij de eerste die een proefschrift met een stripverhaal populariseert. 'De promotiecommissie had er geen moeite mee. Ik had als voordeel dat mijn promotor stripliefhebber is.' Reits gebruikt vaker plaatjes bij presentaties. 'Ik krijg veel vragen van collega's. Het stoort mijn gewone werk niet, ik teken in de avonduren.'

Ook op andere manieren proberen promovendi de aandacht te trekken met hun levenswerk. Vroeger was het omslag gevuld met letters, tegenwoordig staan er plaatjes op om het boek op te fleuren.

Menno Vriens behaalde eind september in Utrecht de doctorstitel na een studie van de bacterie Meticilline Resistente Staphylococcus aureus, (MRSA). Na een brainwave zag de onderzoeker dat die afkorting een anagram is van een populaire reep.

'Ik kocht er een, knipte de letters uit de verpakking en zo had ik een mooie omslag', vertelt hij. 'Het proefschrift stuurde ik naar collega's. ''Een moeilijk verhaal was lekker verpakt'' en dat soort reacties kreeg ik. Ook Mars reageerde. Het bedrijf nam het sportief op, maar vroeg er verder niets mee te doen.'

Strips worden vaker gebruikt om moeilijke onderwerpen voor een breed publiek te vertalen, zegt de Stichting WeTen, die voorlichting geeft over het populariseren van wetenschap. Medewerker Arjo Bol noemt een voorbeeld uit stripland België, waar bestaande strips zijn gebruikt om bij jongeren van 12 tot 15 jaar belangstelling te wekken voor wetenschap.

Het project wordt begeleid door de Vrije Universiteit in Brussel, die er tevreden mee is. Er doen drieduizend scholieren mee, ook uit Nederland, zegt Sofie Van Den Bossche van de afdeling wetenschapscommunicatie.

De strip van Reits vindt Van Den Bossche geslaagd. 'Halverwege had ik even moeite, en het is niet duidelijk welke doelgroep de tekenaar voor ogen had.' Ze acht de strip bruikbaar voor de hoogste klas van de middelbare school mits een docent uitleg geeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden