Strindbergs krijgers op zoek naar aanhankelijkheid

Julie naar August Strindberg. Regie: Jan Peter Gerrits. Choreografie: Katie Duck. In Huis met de Hoofden Amsterdam. 7, 8, 10 t/m 12, 14, 15 en 17 t/m 21 oktober....

RONALD OCKHUYSEN

Julie heet August Strindbergs Freule Julie in de bewerking van Jan Peter Gerrits. Zonder adellijke titel moet de hoofdpersoon het in deze versie van de eenakter het doen.

Ook op het affiche van Julie is de voormalige freule losgesneden van haar chique komaf. Bloot, met een afgerold slipje vlak onder haar billen, staat zij voor een wastafel. Wat zij daar doet, verraadt de aankondiging niet. Voert Julie een gesprek met haar vibrator? Staat zij op het punt de polsen door te snijden? Of poetst zij haar tanden?

In wat ooit een woonkamer was van Het Huis met de Hoofden, een zeventiende-eeuws pand aan de Amsterdamse Keizersgracht, oogt Julie verveeld. Hoewel zij slechts 25 jaar oud is, houden haar ogen de schijn op alles al gezien te hebben. Julie mag dan wel geen freule meer zijn, zij is toch op zijn minst een meisje uit het Gooi dat probeert niet op haar ouders te lijken.

Terwijl de toeschouwers binnensijpelen, accentueren Julie, huisknecht Jean en hulp Kristin hun territorium. Minutenlang herhalen zij op monotone muziek een reeks bewegingen, als in een roes. Hoe verbeten en hoekig hun lijven zich ook langs elkaar heen schuren, in elk detail is zichtbaar dat dit trio het liefst in elkaars armen ligt. Niettemin eindigen zij keer op keer verwijderd van elkaar - moegestreden.

Voor August Strindberg was de strijd om het bestaan gelijk aan de strijd tussen de seksen, en Jan Peter Gerrits heeft zijn regie-concept op die visie afgestemd. In Julie wordt de verhouding tussen mannen en vrouwen afgeschilderd als een opportunistische jachtpartij. Met de liefde als handelsobject veronderstellen de personages hun dromen te kunnen concretiseren. Zodoende ontstaat wat Strindberg in het voorwoord van Freule Julie 'een strijd der zielen' noemt.

Julie verovert Jean om met hem te kunnen vluchten. Op zijn beurt bemint Jean Julie omdat hij haar als een klim op de sociale ladder beschouwt. En Kristin tracht Jean aan zich te binden door hem gretig tegen haar borsten te drukken.

De kleine, kale speelvloer verandert door deze belangenverstrengeling in een arena. De drie acteurs vereenzelvigen zich vol verve met de personages zonder zich te verliezen in groteske emoties. Uitbarstingen worden op tijd gedempt, de talloze vrijpartijen blijken met grove hand gestileerd. Dat is maar goed ook, omdat het publiek zich boven op de handeling bevindt.

Loes Wouterson, Dirk Tuypens en Liesbet Jannes leveren als de drie krijgers op zoek naar aanhankelijkheid een prestatie van formaat. Regisseur Gerrits maakte een tot in de puntjes uitgewerkte voorstelling waarin geen enkele neiging tot modieuze relativering of lankmoedigheid is te bespeuren. Daardoor grijpt Julie, een vurige wensdroom met een gitzwart einde, onbarmhartig naar de keel.

Ronald Ockhuysen

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden