Strijd Trump-Cruz is ontaard in ordinair moddergevecht

De Republikeinse race is ontaard in een felle persoonlijke strijd tussen twee mannen die elkaar intens haten. Donald Trump noemt senator Ted Cruz steevast 'Liegende Ted'. En voor Cruz is de miljardair een 'lafaard'. Terwijl het tweetal met modder gooit, kruipt Trump steeds dichterbij de 1.237 gedelegeerden die hij nodig heeft voor de nominatie. Maar of hij ze ook wint, blijft de grote vraag.

Donald Trump vorige week tijdens een bezoek aan Washington. Beeld AFP

Met nog iets meer dan twee maanden te gaan tot dé hoofdprijs in de Republikeinse strijd, de primary in Californië, lijkt inmiddels alles geoorloofd.

De twee kemphanen Trump en Cruz vechten deze dagen niet over politieke kwesties, maar over een naaktfoto van Trumps vrouw, mogelijk overspel van Cruz en een tweet met een weinig flatteuze foto van Heidi Cruz. Is dit wel de Republikeinse presidentsrace van 2016? Voor de kiezer die hoofdzaken van bijzaken kan onderscheiden, zijn drie dingen duidelijk:

1) Dat er nog maar één kandidaat is die écht een kans heeft op de nominatie, Donald J. Trump. Maar de vraag is of hem dat ook lukt. Omdat Cruz staten blijft winnen, zal de strijd nog tot 7 juni duren. Zoals het er nu naar uitziet, zullen dan de Californiërs gaan beslissen of de miljardair de meerderheid behaalt voor de nominatie. Californië, waar Trump nu aan kop gaat in de peilingen, heeft de meeste gedelegeerden van alle 50 staten: 172. De stand is nu: 739 gedelegeerden voor Trump en 465 voor Cruz. De zakenman heeft dus al zo'n 60 procent van de gedelegeerden die nodig zijn voor de nominatie.

2) Dat Ted Cruz, hoewel hij het tegendeel blijft beweren, Trump niet meer kan verslaan in de voorverkiezingen. Cruz moet vanaf nu 80 procent van alle gedelegeerden winnen om over die grens van 1.237 te gaan. Alleen als Trump plotseling door de mand valt en zijn campagne in elkaar stort, bijvoorbeeld door een pijnlijke onthulling uit zijn verleden, zou dat nog kunnen. Maar Trump heeft laten zien dat hij vrij is van blunders. Als het in de laatste tien maanden niet is gebeurd, waarom zou het nu wél gebeuren?

3) Dat die andere anti-Trumpkandidaat, gouverneur John Kasich, aast op een grote prijs. Zelfs als Kasich alle gedelegeerden wint die er nog over zijn, komt hij nog niet aan de benodigde meerderheid van 1.237. Van de 30 staten die nu hebben gestemd, heeft Kasich slechts één gewonnen: zijn thuisstaat Ohio. 'Die kans is nul procent', zei Kasich onlangs over geluiden in de Republikeinse Partij dat hij slechts in de race blijft om af te dwingen dat Trump hem kiest als vicepresidentskandidaat. Met de 143 gedelegeerden die de gouverneur nu heeft, wint Trump zeker de nominatie.

Miljardair Donald Trump begroet oud-militair Alicia Watkins. De voormalige luchtmachtsergeant, die in Irak diende, vroeg Trump eerder deze maand bij de bouw van een Trump-hotel wat hij zou doen voor militaire veteranen. Trump bood haar toen een baan aan. Beeld Reuters

Vermoorde onschuld

Hoewel Cruz het tegendeel blijft beweren, is hij er tussen nu en 7 juni slechts op uit om Trump van de meerderheid af te houden. Slaagt hij hierin, dan betreedt geen van de drie Republikeinen in juli met een meerderheid de conventie in Cleveland. Zowel Cruz als Kasich hopen dat ze in een tweede stemming, wanneer de gedelegeerden mogen stemmen op wie ze willen, de nominatie in de wacht kunnen slepen. De nominatie stelen, zo noemt Trump het.

Tot die tijd, speelt Cruz de vermoorde onschuld. 'De beste manier om te voorkomen dat Trump de nominatie wint, is om hem te verslaan bij de stembus', zei hij maandag opnieuw. 'En dat zijn wij nu aan het doen.' Maar zelfs met de steun van diverse establishment-Republikeinen, zoals de oud-gouverneurs Jeb Bush en Mitt Romney, lukt het Cruz niet om het tij in zijn voordeel te keren.

Tussen nu en 26 april stemmen acht staten die vrijwel allemaal Trump gunstig gezind zijn. In de twee belangrijkste staten qua gedelegeerden, New York (95) en Pennsylvania (71), gaat de zakenman nu riant aan kop in de peilingen. De enige staat waar Cruz een kans maakt, is Wisconsin waar volgende week dinsdag 42 gedelegeerden zijn te winnen. Maar een overwinning hier, helpt Cruz ook niet richting de nominatie. Het brengt de senator echter wel dichterbij de gedroomde 'contested convention', de laatste mogelijkheid om Trump te stoppen.

De vrouw van senator Ted Cruz, Heidi, praat met gasten tijdens een campagnebezoek aan Sturtevant, Wisconsin. In plaats van elkaar te bekritiseren over politieke kwesties, vlogen Cruz en Trump elkaar de afgelopen twee weken in de haren over elkaars vrouwen. Beeld AFP

Naaktfoto Melania

Cruz en zijn bondgenoten, met name super-PAC's die veel geld in kas hebben, spelen het spel hard en slim. Op de dag dat Utah vorige week stemde, een staat met veel gelovige en Mormoonse kiezers, lanceerde een anti-Trumpgroep een advertentie waarop oud-model Melania Trump vrijwel naakt was te zien. De boodschap: deze losbandige vrouw van 'The Donald' wilt u als godvrezende Republikeinse kiezer écht niet in het Witte Huis hebben.

De miljardair sloeg terug, retweette een lelijke foto van Cruz' vrouw Heidi en dreigde met onthullingen over haar te komen. Het resultaat: een felle, persoonlijke ruzie waar de Democraten handenwrijvend naar keken. Cruz is zo verontwaardigd, dat hij zijn toezegging dreigt in te trekken dat hij Trump zal steunen, mocht de zakenman de nominatie winnen. 'Het is niet mijn gewoonte om mensen te steunen die achter mijn vrouw en mijn kinderen gaan', zei de senator maandag boos tegen CNN.

Cruz, die beschikt over een goede organisatie, zit niet stil. Terwijl hij campagne voert in Wisconsin, proberen zijn medewerkers in alle staten die al gestemd hebben gedelegeerden te paaien. Doel: ervoor te zorgen dat de Trump-gedelegeerden in een tweede stemming op de conventie deserteren en op de senator stemmen.

Donald Trump en zijn vrouw Melania. Volgens Trump zat de Cruz-campagne achter de publicatie van een naaktfoto van het Sloveense oud-model, op de dag van de stemming in Utah. Beeld AFP

Californië

Al deze acties zullen uiteraard van nul en generlei waarde zijn, als Trump in de eerste week van juni gewoon de meerderheid in de wacht sleept. Tot 7 juni, wanneer de vijf laatste staten stemmen, moet Trump zo'n 53 procent van alle gedelegeerden winnen. Dat is niet onmogelijk: hij zit nu al ongeveer op dit niveau.

Als hem dat echter voor 7 juni niet is gelukt, zullen op die dag alle ogen zijn gericht op Californië. Normaliter speelt de grootste staat, 's werelds vijfde economie, geen rol van betekenis in de voorverkiezingen. Zowel bij de Republikeinen als bij de Democraten heeft de winnaar al een meerderheid verworven als de Californiërs in juni hun stem uitbrengen.

Het is Trump er dus alles aan gelegen om in Californië met zo groot mogelijk verrschil te winnen van Cruz. Op dit moment leidt hij in de staat, zo blijkt uit een gemiddelde van diverse peilingen van Real Clear Politics: 34,3 procent tegen 26 procent voor Cruz. Trump heeft al diverse keren gezegd dat het 'oorlog' wordt als de nominatie van hem wordt 'gestolen', mocht hij net niet de magische grens van 1.237 bereiken.

'Miljoenen kiezers staan achter mij', aldus Trump. Om precies te zijn: 5,7 miljoen tot nu toe, zo'n twee miljoen meer dan Cruz. Is het dan rechtvaardig dat in juli, bij een tweede of derde stemming, Cruz er vandoor gaat met de nominatie? Op dinsdag kreeg hij een steuntje in de rug. Zo'n 57 procent van de Republikeinse kiezers, zo bleek uit een NBC News-peiling, vindt dat Trump de nominatie moet krijgen als hij de meeste stemmen heeft gekregen maar niet een meerderheid van de gedelegeerden heeft.

Senator Ted Cruz op campagne in Brookfield, Wisconsin. Cruz moet vanaf nu 80 procent van alle gedelegeerden winnen om de nominatie in de wacht te slepen. Beeld Reuters

Trump steunt adviseur

Donald Trump weigert zijn campagnemanager Cory Lewandowski te ontslaan. Lewandowski moet in mei voor een rechter verschijnen in Florida, zo werd dinsdag bekend, wegens geweldpleging. De adviseur van Trump trok begin deze maand een journaliste weg nadat ze probeerde de miljardair een vraag te stellen na een persconferentie. ‘Hij is een keurige vent’, reageerde Trump. ‘Ik ontdoe mij niet van mensen, ik blijf ze steunen.’ Volgens Trump is het belachelijk dat Lewandowski is aangeklaagd. ‘Kijk naar de beelden: er is niks aan de hand.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden