Strijd tegen 'nutteloze middeltjes' krijgt in Schippers een nieuwe fan

AMSTERDAM - De Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) vond zaterdag een medestander in minister Schippers van Volksgezondheid. Tijdens een symposium in Amsterdam prees Schippers in een videoboodschap de kruistocht tegen 'zinloze behandelingen en nutteloze middeltjes'.


Het thema van het symposium was 'modeziekten': onduidelijke aandoeningen die zonder gedegen onderbouwing worden benoemd én behandeld. Gepensioneerd gynaecoloog en scheidend VtdK-voorzitter Cees Renckens (65) kan er over meepraten. 'In mijn carrière heb ik twee epidemieën zien komen en gaan: postnatale depressie in de jaren tachtig en bekkeninstabiliteit in de jaren negentig.'


Ziet Renckens als gynaecoloog niet alleen de vrouwelijke patiënten die een modeziekte hebben? 'Vrouwen zijn er ook gevoeliger voor, dat begon al met de hysterie eind 19de eeuw.' Patiënten die een modeziekte als bekkeninstabiliteit krijgen, zijn volgens hem vaak bang gemaakt, eenzijdig voorgelicht en doen uit zichzelf al een groter beroep op zorgvoorzieningen. 'Maar het is soms zo aanstekelijk, dat ook evenwichtige vrouwen die kwaal kunnen krijgen.'


Hoe een modeziekte opkomt en weer van het toneel verdwijnt, kan Renckens niet precies zeggen. 'Vaak komt een zogenaamde pionier met een term, die door sympathiserende artsen wordt overgenomen. Patiënten reizen vervolgens het hele land door om de believers te ontmoeten die zeggen hun aandoening te kunnen verklaren.'


Renckens benadrukt dat de meer sceptische arts de plicht heeft patiënten met psychosomatische aandoeningen niet naar de mond te praten of medisch te behandelen. 'De enige effectieve behandeling is cognitieve gedrags-therapie. Al zitten patiënten daar vaak niet op te wachten, want ze 'zijn toch niet gek'?'


Sommige modeziekten zijn naar de achtergrond verschoven. 'Maar chronische vermoeidheid, of ME, wil maar niet weggaan.' En er is de nieuwe kwaal elektrosensitiviteit, een allergie voor straling van mobiele telefoons en elektriciteitsmasten. Die hebben een zeer actieve patiëntenvereniging.'


Renckens droeg zaterdag het voorzitterschap na 23 jaar overaan anesthesioloog Catherine de Jong. Hij blijft op de achtergrond actief. 'Dan kan ik die kwakzalvers nog in de gaten houden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden