Strijd tegen chocolade-slavernij

Teun van de Keuken, programmamaker, is een crimineel. En daar komt hij eerlijk voor uit. 'Ik eet veel en vaak chocolade.'..

In de ogen van een fotomodel misschien misdadig, maar vindt de rechter dat ook? Van de Keuken denkt van wel.

Door chocolade te eten, maakt hij zich namelijk medeschuldig aan slavernij. Want op veel cacaoplantages in Afrika werken slaven, denkt Van de Keuken. Hij heeft zichzelf aangegeven bij de politie en riskeert nu een gevangenisstraf.

Dag in Dag uit volgt de onwikkelingen in de Zaak Chocolade.

Van de Keuken kwam tot de schokkende ontdekking toen hij een boek las over de cacao-industrie. 'Daarin werd gesproken van werknemers op de plantage die vastgeketend worden en stokslagen krijgen, vooral in Ivoorkust', zegt Van de Keuken.

Voor het consumentenprogramma van de RVU, De Keuringsdienst van Waarde, maakte Van de Keuken er vorig jaar een item over. 'Ik heb gesproken met ooggetuigen, en zelfs iemand die slaaf is geweest op een plantage. Ik heb dossiers en rapporten gelezen. Ik heb bewijs dat er sprake is van slavernij, volgens de VN-definitie.' Volgens het onderzoek zijn vrijwel alle cacaoproducten 'besmet'.

En nu denkt Van de Keuken dat hij, als fanatiek chocoladeconsument, medeschuldig is aan deze schending der mensenrechten. Daarom stapte hij naar de politie om aangifte te doen. 'Natuurlijk namen ze me niet serieus.'

Maar de programmamaker is vastberaden om achter de tralies te belanden. Om er zeker van te zijn dat hij schuldig bevonden wordt, eet Van de Keuken extra veel Marsrepen en Smarties. Hartstikke zwaar natuurlijk, maar het is voor het goede doel. 'Als de rechter mij straft, heeft dat enorme consequenties.'

Van de Keuken denkt schuldig te zijn aan heling. 'Ik eet cacao, terwijl ik weet dat die op criminele wijze verkregen is. Als ik willens en wetens door blijf eten, maak ik me schuldig aan gewoonte heling. Dat is nog strafbaarder.'

De advocaat van Van de Keuken, Michiel Pestman, acht de kans groot dat zijn cli een straf krijgt opgelegd. 'Maar de kans is klein dat hij in de gevangenis belandt, want hij heeft nog nooit voor de rechter gestaan.' Een geldboete of een taakstraf behoren gelukkig wel tot de mogelijkheden. 'Ik kan wel een alternatieve straf bedenken, in een chocoladefabriek bijvoorbeeld', zegt Pestman.

Het lijkt misschien logischer om bijvoorbeeld Nestlf Droste voor de rechter te slepen, maar dat zou saai zijn. 'Dat wordt een slepende zaak. Dit is veel concreter.' Van de Keuken de martelaar, dtrekt natuurlijk de aandacht. 'Maar het is geen publiciteitsstunt. Ik wil dat consumenten nadenken over wat ze krijgen voorgeschoteld.'

En ook barmhartige Samaritanen zijn weleens gewoon nieuwsgierig. 'Ik wil weten hoe het afloopt.' Nu is het afwachten of de officier van justitie Van de Keuken voor de rechter laat verschijnen. Advocaat Pestman denkt van wel. 'Er zijn internationale verdragen die verplichten dat slavernij wordt aangepakt.'

Ondertussen begint de idealistische promgrammamaker 'm behoorlijk te knijpen. 'Mijn vrouw zei laatst al: ik hoop dat ze je in de Bijlmerbajes stoppen, want die is het dichtst bij.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden