Strijd over bankenunie hervat

Minister Dijsselbloem en zijn EU-collega's van Financiën waren haar bijna ontwend: de marathonvergadering. Na de rustige eerste maanden van het jaar moeten ze dinsdagavond weer volop aan de bak. Ze praten niet over hoe een land kan worden gered, maar hoe een bank failliet mag gaan.

BRUSSEL - De Griekse minister Stournaras, die de marathon voorzit, heeft alvast gedreigd de bewindslieden net zo lang in de vergaderzaal te houden tot er een akkoord ligt. Een duidelijke boodschap aan de Duitse minister Schäuble, die het vaakst en het hardst op de rem trapt. 'Het is een kwestie van politieke wil', zegt een betrokken Griekse topdiplomaat.


Dat de ministers van Financiën opnieuw in het holst van de nacht en op het scherp van de snede onderhandelen, mag geen verbazing wekken. Ze praten over het sluitstuk van de bankenunie, de vergaande bancaire integratie van de eurolanden waarmee macht en miljarden zijn gemoeid.


Eerder al werd het toezicht op de banken van de nationale autoriteiten overgeheveld naar de Europese Centrale Bank. Nu ligt het plan op tafel voor een nieuwe, Europese faillissementsraad die straks beslist of en hoe een bank gesaneerd en geliquideerd moet worden. Eraan gekoppeld is de oprichting van een fonds waaruit de afwikkeling van wrakke banken kan worden betaald. Daar moet 55 miljard euro in komen, gevuld door de banken.


December 2013 bereikten de lidstaten na een marathondebat een politiek akkoord op hoofdlijnen over het liquideren van banken. Het Europees Parlement verwierp dit akkoord onmiddellijk als 'te weinig' en 'te Duits'. Dat laatste was zeker het geval. Als 'betaalmeester' en financieel-economische grootmacht drukte Schäuble er een zwaar stempel op, geholpen door Nederland en Finland.


Daarop volgde een reeks officiële en informele gesprekken tussen EU-voorzitter Griekenland (namens de lidstaten) en een delegatie van het parlement. Om het voorstel tot wet te maken, moeten beide partijen hun handtekening eronder zetten.


Alle beloften ten spijt om de bankenunie voor de Europese verkiezingen (22-25 mei) af te ronden, zijn de lidstaten de laatste maanden nauwelijks tegemoet gekomen aan de bezwaren van het parlement. Dat vindt bovenal dat de afwikkeling van banken een Europese zaak moet worden, met zo min mogelijk inmenging van de betrokken lidstaten.


Daarom wil het parlement dat alleen de Europese Centrale Bank adviseert of een bank dicht moet of niet. De nieuwe faillissementsraad zou vervolgens vrijwel autonoom de afwikkeling moeten afhandelen. Het parlement wil ook dat de Europese stroppenpot binnen drie jaar is gevuld en gemeenschappelijk wordt.


Laten dat precies de drie punten zijn waarop Schäuble zich eind vorig jaar zo onverzettelijk toonde. Vanavond moet Schäuble schuiven, met in zijn kielzog Dijsselbloem. Pas dan kunnen de onderhandelingen met het parlement echt beginnen. De Griekse voorzitter hoopt op een totaalakkoord eind deze week. Optimisme kan hem niet worden ontzegd.


Naast politieke wil helpt misschien de publieke druk. Noch de lidstaten, noch het parlement willen dat de huidige situatie voortduurt waarin het alleen mogelijk is banken te redden via de nationale schatkist. Die wurggreep tussen bank en staat kostte de belastingbetaler de laatste vijf jaar ruim 5.000 miljard euro aan garanties en kapitaalinjecties. Daarnaast is het electoraal dodelijk pal voor de verkiezingen de banken, toch de hoofdschuldigen van de kredietcrisis, vrijuit te laten gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.