Strijd om nationale politie in beslissende fase

Ministers Donner en Remkes zoeken een meerderheid voor een centraal aangestuurde politie. CDA, VVD en LPF zijn enthousiast, de PvdA is tegen....

Van onze verslaggever Michiel Kruijt

Dat er al geruime tijd een felle machtsstrijd woedt over de politie, zal niemand ontgaan zijn. Al maandenlang wordt er in kranten en op televisie getwist over de vraag of er een nationale politie moet komen. Woensdag ging die strijd de beslissende fase in.

In de Tweede Kamer was de schets aan de orde van de wijzigingen die het kabinet wil aanbrengen in het politiebestel. In plaats van de 25 min of meer autonome regiokorpsen moet er een centraal aangestuurde politie komen. Daartoe dient er een directieraad komen, waarvan de leden door het kabinet worden benoemd. Dit orgaan heeft de dagelijkse leiding en moet ook zorg dragen voor de uitvoering van het landelijke veiligheidsprogramma, dat elke vier jaar wordt vastgesteld. De directieraad wordt tevens verantwoordelijk voor de eenheid waarin het automatiserings-, personeels- en financieel beleid worden ondergebracht. Nu doet iedere politieregio dat nog zelf.

Dit voorstel heeft volgens de ministers Remkes (Binnenlandse Zaken) en Donner (Justitie) grote voordelen. Allereerst krijgt de Kamer via de ministers greep op de politie, zodat verkiezingsbeloften over meer veiligheid ook daadwerkelijk kunnen worden gerealiseerd. Dan hoeft het kabinet niet meer langs de 25 regiokorpsen om contracten af te sluiten over te behalen prestaties. De bewindslieden denken ook geld te besparen door de centralisatie van de bedrijfsvoering, wat ten goede kan komen aan meer blauw op straat. CDA ziet dit plan helemaal zitten. VVD en LPF zijn enthousiast, maar trachten in ruil voor steun een vurige wens levend te houden: een ministerie van Veiligheid.

De partijen zien dat een fusie van Binnenlandse Zaken en Justitie nog wel eens moeilijk haalbaar zou kunnen worden. Donner en Remkes hebben beslist dat zoiets tijdens een formatie moet worden uitgemaakt en de kans is groot dat PvdA – die tegen een superministerie is – in het volgende kabinet plaatsneemt.

De PvdA verwerpt het kabinetsplan omdat er te veel energie verloren zou gaan bij een reorganisatie. De sociaal-democraten pleiten voor een plan van de hoofdcommissarissen en burgemeesters om meer samen te werken onder leiding van een – zelf benoemde – concernstaf. ‘Wat van onderop komt is beter dan wat van bovenaf door de strot wordt geduwd’, zei het PvdA-Kamerlid Straub.

Donner en Remkes gruwen van deze muiterij, ook omdat onduidelijk is hoe de concernstaf democratisch wordt gecontroleerd. Zij stellen daarnaast dat het met de omvang van de reorganisatie wel meevalt. ‘De agent op straat merkt hier niets van’, beloofde Remkes. Hij wees ook op het vele verzet dat er tegen de vorming van de Nationale Recherche was geweest, die nu als een succes wordt beschouwd.

Veel partijen zijn ook bang dat een nationaal aangestuurde politie geen prioriteit meer maakt van de overlast in een wijk. Remkes en Donner stellen dat alle gemeenteraden in een politieregio nu juist meer zeggenschap krijgen over de inzet van de politie.

De ministers schatten in dat hun plan een meerderheid haalt en dienen daarom nog voor de zomer een wetsvoorstel in. De vraag blijft of de bewindslieden het zullen redden. Als er vertraging optreedt, is er te weinig tijd om het voorstel voor de verkiezingen van 2007 door het parlement te loodsen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden