Nieuws IMF stemming

Strijd om IMF-post gaat tussen Georgieva en Dijsselbloem; Rehn trekt zich terug

Jeroen Dijsselbloem in 2017 als voorzitter van de Eurogroep. Beeld REUTERS

Oud-minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem heeft nog maar één concurrent voor de topbaan bij het Internationaal Monetair Fonds. De volgende stemronde, die om 15 uur begint, gaat tussen hem en de Bulgaarse vicepresident van de Wereldbank, Kristalina Georgieva. De Finse kandidaat Olli Rehn heeft zich vlak voor de nieuwe stemronde teruggetrokken. 

Na de eerste stemronde vrijdagochtend gooide de Spaanse kandidaat Nadia Calviño al de handdoek in de ring, waarschijnlijk omdat zij in die ronde de minste stemmen had gekregen. Volgens buitenlandse mediaberichten kreeg Georgieva in de eerste stemronde van alle kandidaten de meeste steun. Veel Zuid- en Oost-Europese landen stemmen op haar. Waarschijnlijk hebben Nederland en Duitsland, die Dijsselbloem steunen, grote druk uitgeoefend op Rehn om zich terug te trekken. Nu er geen kandidaten uit Zuid-Europa meer in de race zijn, moeten de noordelijke landen zich achter één kandidaat scharen om de lobby voor Georgieva het hoofd te kunnen bieden.  

Georgieva, die onder anderen de steun van Frankrijk geniet, is geen begrotingshavik en daarom als compromiskandidaat acceptabel voor de zuidelijke lidstaten. Als Bulgaarse is zij waarschijnlijk ook verzekerd van de steun van de Oost-Europese EU-landen. Zij lijkt op voorhand daarom de meeste kans te maken, ware het niet dat zij bijna 66 jaar oud is.

In de IMF-statuten staat dat de directeur op de dag van benoeming niet ouder mag zijn dan 64. Het IMF zou zijn eigen regels moeten aanpassen om Georgieva’s aanstelling mogelijk te maken. De EU neemt dus een groot risico als zij de Bulgaarse voordraagt voor de functie. Het schrappen van het leeftijdscriterium vereist de goedkeuring van het IMF-bestuur met maar liefst 85 procent van de stemmen. Landen uit Azië, Afrika en Latijns-Amerika, die al decennia ageren tegen het Europese monopolie op het benoemen van de IMF-baas, kunnen zo’n stemming aangrijpen om Georgieva’s voordracht te torpederen en een niet-Europese directeur te benoemen. Zij hebben al een paar sterke alternatieve kandidaten klaarstaan, zoals de Mexicaans econoom Agustín Carstens en de Zuid-Afrikaanse centrale bankier Lesetja Kganyago. 

De 28 EU-landen willen vrijdag beslissen wie zij voordragen als kandidaat-directeur van het IMF. De Europese ministers van Financiën moeten met een stemming de knoop doorhakken, omdat de lidstaten het onderling niet eens kunnen worden over één voorkeurskandidaat. De ministers moesten vóór vrijdagochtend 10.00 uur per e-mail laten weten welke kandidaat zij steunen. Vrijdagmiddag moeten zij opnieuw kiezen tussen de twee overblijvende kandidaten. De winnaar moet minstens 16 van de 28 lidstaten achter zich zien te krijgen, waaronder een aantal grote EU-landen. 

De vijf genomineerden voor de opvolging van Christine Lagarde waren Dijsselbloem, de president van de Finse centrale bank Olli Rehn, de Portugese Eurogroep-voorzitter Mário Centeno, de Spaanse minister van Financiën Nadia Calviño en de Bulgaarse vicepresident van de Wereldbank, Kristalina Georgieva. Nu de eerste stemronde, voor zover bekend, geen duidelijke winnaar heeft opgeleverd, volgt er vrijdagmiddag een nieuwe stemming. Daarin moeten de ministers kiezen tussen Georgieva, Dijsselbloem en Rehn. Centeno trok zich donderdagavond al terug om, zo zei hij op Twitter, de kans op consensus te vergroten.

Er was donderdag even sprake van dat de nieuwe Britse premier Boris Johnson op de valreep nog een Britse kandidaat zou nomineren. De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire, die de regie voert over de voordrachtsprocedure, bood Johnson daartoe de kans omdat er net een nieuwe Britse regering is aangetreden. De naam van voormalig minister van Financiën George Osborne werd genoemd, maar vrijdagochtend werd duidelijk dat de Britten toch niemand hebben voorgedragen. Zij zijn het niet eens met de aangekondigde stemprocedure en boos omdat de kandidaat die zij eerder hadden aangedragen, Mark Carney, door de andere EU-landen is afgewezen als ‘niet Europees genoeg’. De gouverneur van de Britse centrale bank heeft de Britse, Ierse en Canadese nationaliteit, maar is opgegroeid in Canada en daarom niet aanvaardbaar als Europese kandidaat.

Breuklijn

Dat een hoofdelijke stemming een beslissing moet forceren, accentueert opnieuw hoe diep de breuklijn tussen Noord- en Zuid-Europa is op economisch terrein. Frankrijk heeft de afgelopen weken verwoede, maar vergeefse pogingen gedaan alle Europese neuzen één kant op te krijgen. De lidstaten in Zuid-Europa, Italië voorop, willen niet dat Lagarde wordt opgevolgd door een financiële scherpslijper die strenge voorwaarden aan IMF-leningen verbindt en die hamert op begrotingsdiscipline. Zij blokkeren de benoeming van Dijsselbloem en Olli Rehn.

Dijsselbloem heeft tijdens de eurocrisis, met zijn strikte opstelling tegenover Griekenland en Cyprus, geen vrienden gemaakt in mediterrane contreien. Onder anderen de Italianen zijn niet vergeten dat Dijsselbloem geringschattend sprak over landen die ‘al hun geld uitgeven aan drank en vrouwen en vervolgens om bijstand vragen’. Rehn preekte als eurocommissaris Economische Zaken al evenzeer de bezuinigingspassie tegenover landen met hoge staatsschulden en uitdijende begrotingstekorten.

De Noord-Europese landen vinden op hun beurt dat er al te veel softies op economische sleutelposities zijn benoemd en  willen daarom Centeno en Calviño niet steunen. Een niet met naam genoemde EU-diplomaat zei in de Financial Times: ‘Nu de financiële architectuur van Europa feitelijk geleid wordt door de Mediterrane Unie, wordt het tijd dat het noorden zich wat krachtiger opstelt.’ Bij de bezwaren van de noordelijke landen speelt mee dat Centeno tot nu toe weinig indruk heeft gemaakt als Eurogroep-voorzitter en dat Calviño van alle kandidaten het minst indrukwekkende cv heeft.

Wie deelt de lakens uit bij het IMF?

De nieuwe IMF-directeur komt aan het hoofd van een instituut dat snel invloed verliest. Hoe machtig is die directeur eigenlijk nog?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden