'Strijd om het homohuwelijk is pas begonnen'

Per dag werden de afgelopen weken zestig homohuwelijken gesloten in San Francisco, totdat donderdag het Hooggerechtshof van Californingreep. Ten strijde!...

Elizabeth Warren: 'We hebben aan onze rechten geproefd. We dachten dat we er waren. Als het initiatief in San Francisco direct de kop was ingedrukt, was dat pijnlijk geweest. Maar dit is veel pijnlijker.'

Een dag voor de dag des oordeels was de voormalige burgemeester van het nabijgelegen Sausalito nog getrouwd in het neoclassicistische stadhuis van San Francisco. Meer dan vijftien jaar hadden J.R. Roberts en zijn vriend moeten wachten. 'Het is tijd dat Amerika het tijdperk van de duisternis achter zich laat. Dit is het begin van iets heel groots', had Roberts woensdagmiddag nog gezegd.

Hij kon toen niet weten dat een etmaal later het hoogste rechtscollege in Californiou ingrijpen. Op 12 februari had de jonge, nieuwe burgemeester van San Francisco, Gavin Newsom, zich onsterfelijk gemaakt onder de homovriendelijke bevolking van zijn stad door zijn trouwregister open te stellen voor homostellen. Meer dan vierduizend huwelijksvergunningen zijn sindsdien uitgeschreven.

Het Hooggerechtshof droeg donderdag het stadsbestuur op om de uitgifte van huwelijksvergunningente staken. Over de legitimiteit van de actie in San Francisco lieten de rechters zich niet uit. Voorlopig willen ze rust aan het front.

In mei of juni wordt een uitspraak verwacht over de onderliggende vraag. De wet van Californieperkt het huwelijk tot een overeenkomst tussen man en vrouw, maar burgemeester Newsom beroept zich op het principe van gelijke behandeling tussen sexen, hetgeen hij van een hogere orde acht.

De uitspraak van het Hooggerechtshof kwam als een verrassing. Eerder hadden conservatieve groeperingen al tevergeefs bij lagere rechters aangeklopt. Het homohuwelijk begon uit te waaieren naar andere steden en staten in de VS. Het stadsbestuur van San Francisco rekende erop dat de rechters de ontstane praktijk vooralsnog ongemoeid zouden laten.

Direct na de uitspraak staakten de ambtenaren in het stadhuis de uitgifte van huwelijksvergunningen aan homo's. Het leidde tot emotionele taferelen onder degenen die juist achter het net visten. Er was een wachtlijst opgesteld waarop inmiddels 2600 homoparen stonden. Per dag werden de laatste weken ongeveer zestig homohuwelijken gesloten.

Burgemeester Newsom gaf aan nog vertrouwen te hebben in de afloop. 'We zullen doorgaan de wettigheid van een verbod op het homohuwelijk aan te vechten', zei hij donderdagmiddag. 'Dit is het begin van een strijd, niet het einde.'

In conservatieve kringen werd met opluchting gereageerd op de uitspraak door de rechterlijke macht. 'Eindelijk heeft de rechtbank actie ondernomen', zei de Republikeinse senator William Knight, 'en is een einde gemaakt aan deze anarchie.'

Kort voor het bekend worden van de uitspraak van het Hooggerechtshof had president Bush opnieuw scherp stelling genomen in de kwestie die de VS diep verdeeld houdt. 'Ik zal de heiligheid van het huwelijk verdedigen tegen activistische rechtbanken en lokale autoriteiten die het huwelijk een andere plaats willen geven', aldus de president. Hij sprak via een beeldscherm een groot congres toe in Colorado Springs van de National Association of Evangelicals.

Deze christelijke beweging telt dertig miljoen leden. Bush heeft een inmiddels omstreden wijziging van de federale grondwet voorgesteld die beoogt het homohuwelijk in heel de VS te verbieden. Tal van christelijke en traditionele groeperingen zijn hem daarvoor dankbaar, maar ook zijn ze zich terdege bewust van hun electorale gewicht. Op het programmablad van de Association of Evangelicals stond: 'Wat kunnen dertig miljoen Evangelisten doen voor Amerika? Alles wat wij willen.'

In Massachusetts deden senatoren en afgevaardigden donderdag een nieuwe poging het eens te worden over een tekst voor de grondwet van de staat over het homohuwelijk. Vorige maand ging de vergadering in verwarring uiteen. Nu lijkt overeenstemming te ontstaan over een formule die homoseksuelen geen huwelijksrecht geeft, maar wel alle aanspraken toekent op de rechten van getrouwden.

Hoe het ook zij, een regeling kan om procedurele redenen pas ingaan in het najaar van 2006. Dit is van belang omdat het Hooggerechtshof van Massachusetts vooralsnog heeft bepaald dat homoseksuelen dezelfde rechten hebben op een burgerlijk huwelijk als heteroseksuelen. Deze uitspraak wordt op 17 mei effectief. De verwachting is dat vanaf die dag grote aantallen homoseksuele trouwlustigen naar Massachusetts zullen komen, zeker nu de weg naar San Francisco voorlopig is afgesloten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden