Strijd in Macedonië is nog niet gestreden

'Zeer belangrijk voor de toekomst van Macedonië', noemde EU-bemiddelaar François Léotard woensdag de doorbraak in het overleg tussen Macedonische en Albanese leiders over de status van de Albanese taal....

Op het eerste gezicht lijkt dit deelakkoord goed nieuws. De diepe crisis in Macedonië is grotendeels terug te voeren op de status van de Albanese taal en cultuur. De Albanees-Macedonische politieke partijen en de rebellen van het Albanese Nationaal Bevrijdingsleger eisen al maanden meer rechten voor de Albanese bevolking - en de erkenning van hun taal vormt daarvan een integraal onderdeel. Indien de onderhandelaars deze afspraak weten op te nemen in een alomvattend vredesakkoord voor Macedonië, is er dus reden tot optimisme.

Alleen: de kans dat dit lukt is klein, en ook al lukt het wel, dan zijn de gevechten tussen rebellen en regeringsleger nog niet ten einde. Allereerst wijzen de Albanezen erop dat zij de taalplannen hebben geaccepteerd onder de strikte voorwaarde dat er óók over de andere punten in het vredesvoorstel overeenstemming wordt bereikt. Een van die punten is de hervorming van het politieapparaat. De Albanese partijen willen dat de politie in de dorpen en steden met een Albanese meerderheid een afspiegeling is van de bevolking. De politie moet hier kortom meer Albanezen in dienst nemen.

Het is zeer de vraag of de Macedoniërs dit zullen slikken. Want wie gaan zich hiervoor vermoedelijk als eersten aanmelden? Inderdaad, de rebellen die de afgelopen maanden in gevechten met het Macedonische regeringsleger tientallen soldaten hebben gedood. Een politiekorps waarin 'terroristen' de dienst uitmaken, lijkt moeilijk te verkopen aan een bevolking die de afgelopen weken is bedolven onder nationalistische retoriek van haar politiek vertegenwoordigers. Steeds luider klinkt haar oproep de Albanese rebellen, 'die Macedonië willen opdelen', definitief in de pan te hakken.

Het is sowieso nog maar afwachten hoe lang het taalakkoord standhoudt. Twee weken geleden nog liepen de onderhandelingen vast op een westers vredesvoorstel dat, ook wat de status van het Albanees betreft, sterk overeenkwam met het huidige plan. De radicale premier Ljubco Georgievski noemde het voorstel een bedreiging voor de eenheid van Macedonië, en beschuldigde de westerse bemiddelaars ervan te heulen met de rebellen. Daarop grepen de Albanese politici terug op de eis dat hun taal in het hele land moest worden erkend.

Wellicht hebben EU-gezant Léo tard en zijn Amerikaanse collega James Pardew de onderhandelaars er deze keer van overtuigd dat Macedonië met elk alternatief slechter af is. Misschien hebben zij omvangrijke financiële hulp in het vooruitzicht gesteld - zo'n ges te heeft de gemoederen elders op de Balkan al redelijk goed gesust.

Op korte termijn kalmeer je daarmee echter geen bevolking die eerder deze week nog kreeg te horen dat de Macedonische autoriteiten elf rebellenleiders willen arresteren wegens oorlogsmisdaden. Gisteren nog zei premier Georgievski dat hij harde acties eist tegen de opstandelingen, die talrijke dorpen in het noorden van het land in handen hebben. Zolang die gebieden bezet blijven, is elk akkoord volgens de premier 'een schande'. Aan de andere kant zei de politiek leider van de rebellen, Ali Ahmeti, dat hij alleen een akkoord accepteert waarin het Albanees landelijk wordt erkend. Hoewel Ahmeti officieel niet meedoet aan de onderhandelingen, staat of valt elk vredesplan met zijn bereidheid de wapens neer te leggen.

Maar zelfs als de partijen hun handtekening onder een alomvattende vredesovereenkomst zetten, wachten langdurige discussies en problemen. Want wie gaat bepalen waar de bevolking voor minstens 20 procent uit etnisch-Albanezen bestaat, zoals in de afspraak is vastgelegd? Schattingen over de samenstelling van de bevolking lopen nu al ver uiteen. Officiële cijfers geven aan dat het landelijk percentage etnisch-Albanezen 23 procent is. Albanese bronnen reppen over meer dan 40 procent. Dat wordt opnieuw tellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden