Strijd in Hongkong is er een tussen generaties

In Hongkong is een tegenbeweging ontstaan die genoeg heeft van de studentenprotesten op straat. Een generatiekloof, zeggen veertigers. Maar er is meer aan de hand. 'Een stille meerderheid in Hongkong is tegen de demonstraties.'

Een man treedt op tegen een pro-democratie demonstrant in Hongkong. Beeld afp
Een man treedt op tegen een pro-democratie demonstrant in Hongkong.Beeld afp

'Wat de demonstranten willen is volstrekt niet realistisch. Ze beseffen niet dat Hongkong een speciaal administratief gebied van China is, we maken er onderdeel vanuit. Bovendien is China onze belangrijkste bron van inkomsten. En die afhankelijkheid neemt alleen maar toe.'

De 46-jarige advocaat Tony, met een grijs sikje boven zijn blauwe poloshirt, loopt op zijn gemak door Pacific Place, een van de vele ultraluxe warenhuizen in de buurt van het financiële centrum. Als draaischijf van Chinees kapitaal dat zijn weg naar het buitenland zoekt, vervult Hongkong een cruciale rol voor de tweede economie ter wereld. De welvaart die zo nadrukkelijk in dit uit marmer opgetrokken kooppaleis wordt geëtaleerd, vindt daarin zijn basis. Dat moet dus niet worden bedreigd door twintigers en dertigers die voor democratie demonstreren, vindt Tony. 'Een stille meerderheid in Hongkong is tegen de demonstraties. Mensen van mijn generatie die ik hierover spreek, denken er precies zo over. Ja, je kunt zeker van een generatiekloof spreken.'

De tegenstanders van de pro-democratische demonstranten in Hongkong zijn aan de winnende hand. Zij hebben zich georganiseerd in de 'blauwe lint'-beweging, als antwoord op de gele linten van de demonstranten. Vandaag moeten de laatste barricades op straat worden verwijderd, zo hebben 'blauwe lint'-vertegenwoordigers geëist, anders zullen ze persoonlijk een handje helpen. Een deel van de beweging kon dat niet afwachten en begon maandag al tenten te verwijderen. Vechtpartijtjes met de laatste demonstranten waren het gevolg.

Het vormt het treurige slotakkoord voor de protestbeweging die zijn poging tot een dialoog met de regering vorige week op niets uit zag lopen. Afgelopen weekeinde slaagden de leiders erin nog wel enkele duizenden mensen op de been te brengen, maar niet meer de tienduizenden van een week eerder. Bij de vermoeidheid voegde zich onder de demonstranten een gevoel van machteloosheid. Want niet alleen toonden de Chinese regering en die van Hongkong geen enkele bereidheid tot een compromis, maar ook in de eigen stad met zijn ruim zeven miljoen inwoners groeide de irritatie.

Demonstrant staat tegenover de politie in Hongkong. Beeld epa
Demonstrant staat tegenover de politie in Hongkong.Beeld epa

Demonstranten weten niet wat ze willen

De 45-jarige James Ng die een klein juwelierszaakje drijft in de nabijheid van een van de belangrijkste protestcentra, moppert dat 'de demonstranten helemaal niet weten wat ze willen. Ze hebben helemaal geen idee wat democratie is.' De bleke, wat ziekelijk ogende Ng ergert zich aan het bezet houden van de wegen: 'Waarom gaan ze niet in een park demonstreren? Dan heeft niemand last van ze.' Zelf ondervindt hij dat er minder klandizie komt - met zijn assistente zit hij in zijn verder lege winkel. 'Chinese toeristen blijven weg door het slechte imago dat we nu krijgen', zegt Ng. Het afvuren van traangas op vreedzame demonstranten bij het begin van de demonstraties kan zijn goedkeuring wegdragen. 'De politie heeft toen gedaan wat juist was', meent hij.

De generatiekloof die zich in Hongkong openbaart tussen een door idealen gedreven jeugd en de zich 'realistisch' noemende generatie van veertigers en vijftigers, vertelt niet het hele verhaal. Een sociaaleconomische scheidslijn blijkt er ook te zijn. Onder ouderen die minder meedelen in de rijkdom van Hongkong valt wel sympathie voor de demonstranten te bespeuren.

Op een bankje buiten het demonstratiegebied zit een medewerkster van de klantenservice van een groot gasbedrijf even uit te blazen van haar werk. De 45-jarige Wen Chow zegt dat ze achter de demonstranten staat vanwege de grote ongelijkheid tussen arm en rijk in de stad. Dus moet er wat veranderen. 'Daarvoor zijn de demonstraties nodig. Als je niks doet, wordt er niet naar je geluisterd. Voor revoluties zijn offers nodig.' Maar ondanks die ferme taal houdt ze zichzelf afzijdig: 'Ik vind het te gevaarlijk om tussen de demonstranten rond te lopen.'

Verscheurd door twijfel is Kam, een 45-jarige verkoper in een kristalwinkel, waar de klandizie eveneens schittert door afwezigheid. 'Van mijn familie is iedereen tegen de demonstraties, omdat ze geen onrust in de stad willen. Dat is slecht voor business, zeggen ze. En dat telt hier heel zwaar. Maar ik heb vrienden van mijn leeftijd die meedoen met de protesten.'

Zelf voelt hij wel sympathie voor 'het gevecht voor vrijheid', maar 'Hongkong behoort nu wel tot China'. Met enige weemoed denkt hij terug aan de jaren zeventig en tachtig, toen Groot-Brittannië nog de kroonkolonie Hongkong bestierde: 'Nu hebben we voortdurend conflicten met Chinezen. Dat hadden we in mijn herinnering in mijn jeugd nooit met de Britten.'

Demonstrant staat tegenover de politie in Hongkong. Beeld epa
Demonstrant staat tegenover de politie in Hongkong.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden