Strijd Bush-Gore nadert apotheose

Voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis zal het Hooggerechtshof mogelijk de presidentsverkiezingen beslissen. De negen rechters van het Hof beraadden zich gisteren over de vraag of vice-president Gore recht heeft op een hertelling van de stemmen in Florida....

Van onze correspondent Bert Lanting

De negen rechters leken diep verdeeld tijdens de historische zitting over het beroep dat gouverneur Bush had aangetekend tegen een vonnis van het Hooggerechtshof van Florida. Dat gaf eind vorige week toestemming voor een gedeeltelijke hertelling van de stemmen, waarop Gore had aangedrongen. De verdeeldheid, die dit weekeinde al bleek toen de rechters met vijf tegen vier stemmen opdracht gaven de hertelling voorlopig te staken, klonk door in de vragen die ze op de advocaten van Bush en Gore afvuurden.

Bush' advocaat Theodore Olson betoogde dat het Hof van Florida in feite de kieswet had herschreven door de tijdslimiet voor het binnenkomen van de uitslagen te verlengen. Bovendien vond Olson dat de handmatige hertellingen inbreuk maken op het recht op gelijke behandeling, omdat er geen duidelijke regel is voor welke stemmen meetellen.

De liberale rechters in het Hof, onder wie Ruth Ginsburg en David Souters, leken niet overtuigd door Olsons argument dat het Hof in Florida meer had gedaan dan louter uitleg geven aan de kieswet.

Een slecht voorteken voor Gore was dat de twee rechters die doorgaans een middenpositie in het Hof innemen, Sandra O'Connor en Anthony Kennedy, een uiterst kritische toon aansloegen tegenover David Boies, de advocaat van Gore. Kennedy vroeg zich af of het parlement van Florida het recht heeft achteraf de tijdslimieten te veranderen. Toen Boies zei dat dat zou neerkomen op het herschrijven van de wet, vroeg Kennedy waarom dat ook niet voor het vonnis van het Hof zou gelden.

O'Connor bleek enigszins geïrriteerd dat de rechters in Florida een nieuwe hertelling hadden verordonneerd, hoewel het Hof in Washington hun besluit de tijdslimiet te verlengen voorlopig heeft teruggedraaid in afwachting van een nadere uitleg van de beslissing. 'Ik heb geen antwoord van het Hof van Florida op onze vraag gezien. Dat vind ik zorgwekkend', zei zij.

Het leek erop dat ook de liberale rechter Souters gevoelig was voor het argument van het Bush-kamp dat de kiezers geen gelijke behandeling krijgen als er niet een eenvormige regel is voor het hertellen van de stemmen. Volgens sommige deskundigen zinden de liberale rechters op de mogelijkheid de secretary of state van Florida, Katherine Harris, om een eenduidige instructie te vragen, zodat het hertellen toch zou kunnen doorgaan.

Tom Feeney, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden in Florida, gaf het Hof echter een schot voor de boeg. Feeney zei dat de parlementariërs zouden beginnen met het toewijzen van de 25 kiesmannen van Florida aan Bush, als het Hof niet voor tien uur vanochtend een vonnis zou uitspreken dat een einde aan de onduidelijkheid maakt.

De Republikeinen betogen dat Florida mogelijk zijn stem in het kiescollege verliest als de zaak zich voortsleept. Volgens de Democraten gaat het echter om een verkapte 'coup' om Bush het presidentschap te bezorgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden