Streven naar het hoogste podium

De nieuwe film van de Nederlandse regisseur Urszula Antoniak is opgenomen in de Quinzaine des Réalisateurs, een prestigieus parallelprogramma van het Cannes Filmfestival.

BOR BEEKMAN

'Mijn volgende film gaat naar Cannes' - dat zei regisseur Urszula Antoniak twee jaar geleden al, nadat ze met haar aan zestien landen verkochte speelfilmdebuut Nothing Personal prijzen won op de festivals van Locarno en Sevilla. Want, zo redeneerde ze, als filmmaker moet je nadrukkelijk naar het hoogste podium streven. Ambities uitspreken kan daarbij geen kwaad. Ook raakte ze - je weet tenslotte maar nooit - vorig jaar even de door haar bewonderde Oostenrijkse filmmaker Michael Haneke aan, toen ze die 'gewoon in het wild' zag wandelen langs de boulevard van de badplaats.

Het hielp: dinsdag werd in Parijs bekend gemaakt dat Code Blue, Antoniaks nieuwe film over een verpleegster die stervenden bijstaat, geselecteerd is voor de Quinzaine des Réalisateurs, een prestigieus parallelprogramma van het Cannes Filmfestival. Al sinds 1969 geldt de Quinzaine als voornaam podium voor eigenzinnige filmauteurs; onder meer de eerste speelfilms van Werner Herzog, Sofia Coppola en Michael Haneke werden voor het programma geselecteerd.

De in Polen opgroeide Antoniak, die in de jaren tachtig naar Nederland vluchtte en hier studeerde aan de Filmacademie, werd drie weken geleden gebeld door Frédéric Boyer, de artistiek directeur van de Quinzaine. 'Midden in de nacht, direct nadat hij Code Blue had gezien', zegt Antoniak. 'Hij was diep geraakt, en hij noemde het een film met een heel duidelijke signatuur en een originele filmtaal.'

Dat Code Blue in Cannes in de smaak viel, zong vervolgens rond, maar bij de presentatie van de officiële festivalselectie, vorige week, ontbrak de Nederlandse film. Antoniak: 'Natuurlijk mikt elke filmer allereerst op die officiële selectie, maar al snel werd duidelijk dat die dit jaar uitzonderlijk streng is, vol grote namen. Die selectie is ook niet enkel een kwestie van kwaliteit: het valt op dat ze dit jaar veel genre-achtige, minder zwaar te verteren films hebben uitgekozen.'

In Code Blue - de titel is de medische term voor een noodsituatie - wordt weinig gesproken. De Vlaamse actrice Bien de Moor en de Duitser Lars Eidinger spelen de hoofdrollen.'Het hoofdpersonage is een verpleegster die terminaal zieke patiënten bijstaat. Ze offert zich voor hen op en beleeft geen intimiteit met andere, normale mensen.' Het verhaal kantelt wanneer de verpleegster vanuit het raam van haar appartement getuige is van een verkrachting. Terwijl ze kijkt, ziet ze dat een overbuurman hetzelfde ziet. 'Dat moment zet alles in beweging. Het is een film over een heilige die weer mens wordt. Een tragisch mens.'

Vergeleken bij haar met vier Gouden Kalveren bekroonde debuut Nothing Personal, over een vrouw die haar bestaan opzegt en afreist naar Ierland, noemt Antoniak Code Blue een film met 'meer ruggengraat'. 'Nothing Personal was heel associatief en poëtisch, Code Blue is zelfverzekerd. Het thema - de grens van opoffering - zit er nadrukkelijk in verwerkt.'

De acteerprestatie van De Moor vergelijkt ze met die van Isabelle Huppert in La pianiste, van Haneke. 'Werkelijk net zo overweldigend.' De Oostenrijkse filmer heeft haar sterk beïnvloed. 'Haneke wil met zijn films voor alles thema's uitdiepen. Hij is een groot voorbeeld, samen met Krzysztof Kieslowski.'

Het deels Nederlands gesproken Code Blue speelt zich af in Nederland, maar niet in een specifiek herkenbaar Nederland. 'Ik heb op locatie gedraaid in een ziekenhuis uit de jaren dertig in Berlijn en in een appartementencomplex in Kopenhagen. Ik wilde graag in Nederland draaien, maar de beschikbare ziekenhuizen oogden niet filmisch genoeg.'

Zo zocht Antoniak ook maandenlang, tevergeefs, naar een voor de opnamen geschikt appartementencomplex. 'Ik wilde niet in een studio filmen, en mijn verhaal vereist dat twee buren getuige zijn van een verkrachting, elkaar vanuit hun raam kunnen zien én tegelijk zo ver uiteen wonen dat ze wel enigszins anoniem zijn. Zo'n gebouw was hier helemaal niet te vinden. Nederlanders wonen dicht op elkaar. Te dicht voor mijn film.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden