Strengere aanpak moet WAO-instroom beperken

'Wie niet wil werken, zal niet eten.' Dat adagium vormt de basis van de nieuwe Wet Verbetering Poortwachter, die op 1 april in werking treedt....

Op straffe van stopzetting van de uitkering, ontslag of verplichte loondoorbetaling door de werkgever moeten werkgever en werknemer zich zoveel mogelijk inspannen om de zieke weer aan het werk te krijgen. dat houdt in dat er zowel voor werkgevers als voor werknemers nogal wat verandert.

De wijzigingen kunnen het best worden geïllustreerd met een fictief geval, Annelies Opdam (42). Tot twee jaar geleden was ze verpleegster in een Rotterdams bejaardentehuis. Het werk werd haar lichamelijk te zwaar; ze belandde met een hernia in de WAO. De arbodienst stond erbij en keek ernaar. Haar werkgever regelde een vervanger en Opdam werd vergeten.

Als de nieuwe wet Poortwachter werkt zoals de beleidmakers van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voorspellen, belanden gevallen als Opdam niet meer in de WAO. Immers, met een aangepaste bureaustoel en omscholingscursus kan Opdam misschien ingezet worden op de administratie. Opdams werkgever zit te springen om administratief personeel.

Als Opdam na 1 april ziek was geworden, zou ze een heel ander schema doorlopen dan ze nu heeft gedaan. De nieuwe spelregels gelden al op de vierde dag van ziekte. Op die dag moet Opdams werkgever het verzuim doorgeven aan de arbodienst. Lijkt het ziekteverzuim lang te gaan duren, dan moet de arbodienst na zes weken ziekte een advies uitbrengen over de mogelijkheden tot herstel en werkhervatting.

Samen met haar baas maakt Opdam vervolgens na acht weken ziekte een plan van aanpak met het oog op reïntegratie. Het is de eerste stap naar een uitgebreid reïntegratiedossier waarin de werkgever alle activiteiten gericht op herstel bijhoudt. Nieuw is ook dat in die achtste week van ziekte een zogenoemde casemanager moet worden aangesteld. De casemanager beheert het dossier van Opdam en moet aangeven wanneer wie welke actie moet ondernemen.

Na dertien weken ziekte moet Opdams baas het UWV - het instituut dat sinds 1 januari nationaal de WAO uitvoert - informeren over de ziekte. Vervolgens moeten werkgever en werknemer in de achtste maand op basis van het dossier een reïntegratieverslag opstellen. Daarin komt zowel het advies van de arbodienst als de inspanningen die zijn gedaan om Opdam weer aan het werk te krijgen.

Het UWV beoordeelt aan de hand van dit verslag of werkgever en arbeidsgehandicapte 'genoeg' hebben ondernomen om de zieke weer aan de slag te helpen. Wie zijn verplichtingen niet nakomt wordt gestraft: de werkgever door middel van een jaar verplichte loondoorbetaling, de werknemer door stopzetting van de uitkering, verlaging van het loon of zelfs ontslag.

Als het na alle inspanningen van zowel werkgever als werknemer niet lukt om passend werk te vinden, komt de zieke pas in aanmerking voor de WAO. Per 1 januari volgend jaar is Opdams werkgever zelfs verplicht om - als binnen het eigen bedrijf geen passende functie wordt gevonden - elders werk te vinden.

Lastig punt in de nieuwe wet Poortwachter is de vraag wat 'voldoende inspanning' precies is. Moet de zieke een bepaald aantal keren solliciteren?

Een omscholingscursus volgen, arbeidstherapie? Staatssecretaris Hoogervorst heeft daarvoor een 'beoordelingskader' vastgesteld dat naar de Tweede Kameer is gestuurd. De praktische uitwerking is uiteindelijk ter beoordeling aan het UWV.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden