Streepjes op kaart van Marokko

'Waarom moeten we in 's hemelsnaam weten welke stoffen tot het broeikaseffect leiden. Dat heeft toch geen enkele zin?' Ronduit gefrustreerd verlaat Froukje de zaal waar het vwo-examen aardrijkskunde werd gehouden....

Aardrijkskunde is een heel breed vak geworden en dat maakt het eindexamen voor sommige leerlingen een hele kluif. Froukje, eindexamenkandidaat op het Christelijk Lyceum in Haarlem, noemt het examen zelfs 'een drama'.

Milieuproblemen, ontwikkelingslanden, internationalisering, het Nederlandse landschap, demografie, transport en migratie, dat waren de de belangrijke thema's in het eindexamen aardrijkskunde vwo. 'Het is erg veel', erkent docente aardrijkskunde D. de Rijk, 'maar veel dingen horen gewoon bij je algemene ontwikkeling. Je kunt niet om thema's als internationalisering en het milieu heen.'

Demografie vinden bijna alle leerlingen leuk en makkelijk. De vraag waarom Noord-Holland de komende jaren zoveel meer behoefte heeft aan nieuwe woningen dan Drenthe, liet zich makkelijk beantwoorden. En ook oorzaken voor lage vruchtbaarheidscijfers in verschillende delen van Nederland lieten zich wel vinden. Maar de geografie van Nederland vinden ze al snel abstract. Laat staan de geografie van Marokko.

'Krijgen we een kaartje van Marokko waar een paar streepjes op staan. Meer niet, behalve dan een pijltje richting Marrakech. En dan moeten wij weten welke gebergten daarop staan afgebeeld?' Froukje spert haar ogen even wijd open, boos en opstandig. 'Er kwam zelfs een woord in voor waar ik nog nooit van had gehoord', vertelt Marieke, 'kadoekis, of zo. Zo'n gek woord.' 'Je bedoelt ketthara's', zegt een medeleerling, 'dat zijn toch ondergrondse irrigatiestromen?'

De lerares aardrijkskunde knikt geruststellend. 'Dat is het precies.' 'En wat is het kenmerk van internationalisering in de visserij?', willen ze van de docente weten. 'Quotering natuurlijk.' 'Moet je die term ook gebruiken?', willen leerlingen weten. 'Ik heb geschreven dat landen steeds vaker in elkaars wateren gaan vissen.' 'Dat is niet helemaal volledig', oordeelt De Rijk.

Ook de vragen over Spaarnwoude, dat vijfduizend jaar geleden al bewoond raakte, vonden de meeste leerlingen pittig. Ze wisten doorgaans nog wel dat Spaarnwoude is gebouwd op een oude strandwal. Maar het viel niet mee om drie redenen te noemen waarom dit een populaire locatie voor bewoning was. Dat zo'n strandwal droge bouwgrond bood, hadden de meeste leerlingen nog wel goed. Maar dat er ook volop gevist kon worden en dat het leven op droge zandgrond gezonder is dan op klei of veen, was voor velen te veel gevraagd.

'Oh, ik heb opgeschreven dat ze wilden voorkomen dat hun huizen zouden verzakken', zegt een leerlinge. Een klasgenoot kijkt haar verbaasd aan: 'Dat speelt heus geen rol als je een hut gaat bouwen.' Al met al denken de meeste kandidaten dat ze het examen redelijk heben gemaakt. 'Laten we eerst maar op internet kijken naar de juiste antwoorden', suggereert een leerling, 'want dan blijkt het soms toch helemaal anders te liggen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden