Streep door prestigieus natuurgebied

Het plan voor de aanleg van een van de meest prestigieuze natuurgebieden van Nederland, het Oostvaarderswold in Flevoland, kan naar de prullenbak. Dat is het gevolg van een uitspraak van de Raad van State. Die vindt dat de financiële uitvoerbaarheid van het plan slecht onderbouwd.

AMSTERDAM - De verrassende uitspraak is een overwinning voor staatssecretaris Henk Bleker van Landbouw en Natuur en betekent een mokerslag voor Flevoland. Die provincie leidt mogelijk tientallen miljoenen euro schade. Flevoland en Bleker ruziën al geruime tijd over het kabinetsbesluit om de geldkraan voor Oostvaarderswold dicht te draaien, tegen eerdere afspraken in. Over de rechtmatigheid van dat besluit oordeelt binnenkort de rechter in Zwolle.


'Zelfs als die ons gelijk geeft schieten we er weinig mee op', reageerde de aangeslagen Flevolandse gedeputeerde Marc Witteman. De hoogste bestuursrechter stelde woensdag een groot aantal boeren uit Flevoland en hun belangenbehartiger LTO in het gelijk in hun bezwaren tegen de aanleg van Oostvaarderswold. De Raad van State vernietigde het zogeheten provinciale inpassingsplan. Dat betekent dat er een streep wordt gehaald aan zeven jaar werken aan de ontwikkeling van een natuurgebied.


Oostvaarderswold moest de Oostvaardersplassen met de Veluwe verbinden. Het gaat om 1.800 hectare landbouwgebied dat een belangrijke schakel zou worden in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), een keten van top-natuurgebieden. Brussel dringt aan op versterking van de natuur, maar het kabinet-Rutte bepaalde in het regeerakkoord dat Oostvaarderswold er om bezuinigingstechnische redenen niet moet komen.


Dat besluit staat haaks op eerdere afspraken. Voor de ontwikkeling van het natuurgebied zou Flevoland 240 miljoen van het Rijk krijgen, maar dat zijn er 40 geworden. De provincie heeft zelf al 140 miljoen uitgegeven, onder meer aan grondverwerving. Gedeputeerde Witteman: 'Voor ons is dit een enorme klap. Wij zijn geen rijke provincie. 140 miljoen is de helft van onze jaarlijkse begroting.'


Witteman noemt het 'onbegrijpelijk' dat de Raad van State 'alleen maar heeft gekeken naar de brief van Bleker van oktober 2010 waarin hij plompverloren aankondigt dat het Rijk geen geld meer steekt in het project'. De gedeputeerde wijst op een schriftelijke overeenkomst waarin staat dat de (financiële) samenwerking niet zomaar eenzijdig kan worden opgezegd. 'Daarbij: het Oostvaarderswold is niet ons plan. Het is bedacht door het Rijk.'


Het idee om een verbindingszone aan te leggen tussen twee van de belangrijkste natuurgebieden van Nederland komt van het ministerie waar staatssecretaris Henk Bleker nu verantwoordelijk is voor natuur. Zijn voorganger Gerda Verburg ging de verplichtingen met Flevoland aan. Bleker koos voor forse bezuinigingen op natuurbeleid. Juist vanwege het geschil over Oostvaarderswold is Flevoland de enige provincie die nog niet, al dan niet onder voorwaarden, heeft ingestemd met het Natuurakkoord. Dat bepaalt dat provincies straks verantwoordelijk zijn voor het natuurbeleid.


Een woordvoerder van Bleker zei woensdag dat de staatssecretaris de uitspraak van de Raad van State met 'instemming' heeft begroet. 'Maar wij waren in deze procedure geen partij.' Dat Flevoland het ministerie voor de rechtbank in Zwolle heeft gedaagd heeft de verhoudingen geen goed gedaan, zo is duidelijk. 'Als de provincie in financiële nood komt kunnen wij niet helpen.'


Natuurorganisaties die mee wilden financieren in Oostvaarderswold en het gebied zouden gaan beheren zijn zeer teleurgesteld door de uitspraak van de Raad van State. Vandaag bespreken het Wereld Natuurfonds, het Flevolandschap, Staatsbosbeheer en Flevoland de gevolgen. Gedeputeerde Witteman: 'Een nieuw inpassingsplan maken kost vele jaren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden