Nieuws

Strategische agenda EU voor komende 5 jaar: minder doelen, meer integratie

De Europese Unie moet haar geld en aandacht de komende vijf jaar besteden aan een beperkt aantal hoofdzaken. Dit staat in een nog geheim voorstel van EU-president Donald Tusk. Hij bespreekt het volgende week met de Europese regeringsleiders.

Leiders van de landen die in 2004 toetraden tot de Europese Unie tijdens een bijeenkomst in het Poolse Warschau. Beeld EPA

Bescherming van de burgers, een sterkere economie, een duurzame en socialere samenleving en het verdedigen van de Europese waarden en belangen: het zijn de vier kerntaken die Tusk de regeringsleiders wil voorhouden. Ze moeten leiden leiden tot verdere integratie van de EU-landen. De ‘ever closer union’ blijft dus overeind in het debat over toekomst van de EU. 

Het nog niet openbare voorstel, dat volgende week donderdag tijdens een EU-top in het Roemeense Sibiu wordt besproken, komt in hoge mate overeen met de zes discussiestukken die premier Rutte aan zijn collega’s heeft gestuurd als bijdrage aan het debat. Ook in deze zes documenten – met circa 200 suggesties – klinkt de wens van de Tweede Kamer om de ‘ever closer union’ een halt toe te roepen, nog niet door.

De speciale EU-top in Sibiu donderdag is de aftrap van het debat tussen leiders over de ‘Strategische Agenda’ voor de komende vijf jaar. Die wordt in juni opgesteld en dient als kader voor de nieuwe Europese Commissie die komend najaar aantreedt. De leiders voelen niets voor een hyperambitieuze Commissie die honderden wetsvoorstellen per jaar op tafel legt. De meesten zijn tevreden over hoe de huidige Commissievoorzitter Juncker en zijn rechterhand Timmermans de beleidsstroom sinds 2014 hebben ingedamd.

De vier thema’s van Tusk weerspiegelen de kwesties waarover de leiders afgelopen jaren veelvuldig gediscussieerd hebben. Ze komen tegemoet aan de roep van burgers om een veiliger en socialer Europa. Zo schaart Tusk onder het kopje ‘bescherm de burger en vrijheden’ acties om terrorisme tegen te gaan, de migratie te beperken, Schengen overeind te houden, nepnieuws te bestrijden en de rechtsstaat te waarborgen.

Van fossiel naar duurzaam

Verder wil Tusk een toekomstbestendige economie gebaseerd op een goed werkende interne markt, een Europees industriebeleid en eerlijke belastingen, maar ook gebaseerd op investeringen in scholing van werknemers. De samenleving moet duurzaam en groen zijn en niemand uitsluiten (derde thema). Dat betekent volgens Tusk de omschakeling van fossiele naar duurzame energie, een goede sociale zekerheid en minder ongelijkheid.

Tot slot pleit Tusk voor een minder naïeve Unie die opkomt voor haar belangen en waarden in de wereld. Zo kan de EU haar handels- en visumbeleid inzetten om afspraken te maken met Afrikaanse landen om migranten tegen te houden.

Betrokken diplomaten voorzien geen knetterende discussie tussen de leiders in Sibiu. Die komt pas als de thema’s nader worden uitgewerkt: wie doet wat en hoeveel mag het kosten. In Sibiu, twee weken voor de Europese verkiezingen, wagen de leiders zich niet aan dat debat. Tusk vraagt de leiders naar verwachting om kort na de verkiezingen opnieuw bijeen te komen om de uitslag te bespreken en de daaropvolgende stoelendans: de keuze van een nieuwe voorzitter van de Commissie, een nieuwe EU-president, de volgende EU-buitenlandchef en voorzitter van de ECB.

Premier Rutte zet in Sibiu volgende week donderdag in op een crisisbestendig migratiebeleid (inclusief asielquota en een supercommissaris); een sterke economie (indien nodig de concurrentieregels aanpassen); veiligheid (intensievere uitwisseling data); klimaat (nakomen Parijs-akkoord, EU-vliegtaks); en bescherming van de Europese waarden (afschaffen veto bij sancties, assertief optreden op wereldtoneel).

Speciale aandacht wil Nederland voor de uitvoering van de Europese regels en wetten. De nieuwe Commissie moet dwingender en objectiever toezien op de naleving van afspraken.

Tien Europese geboden

De 27 regeringsleiders (de Britse premier May komt niet) leggen zich in Sibiu ook vast op een speciale verklaring, door betrokkenen grappend ‘de Tien Geboden’ genoemd. De hoofdpunten uit de ontwerptekst:

1. Wij zullen één Europa verdedigen: van Oost tot West, van Noord tot Zuid

2. We blijven verenigd, door dik en dun

3. We zoeken altijd naar gezamenlijke oplossingen

4. We verdedigen onze levenswijze, onze democratie en de rechtsstaat

5. We leveren waar het om gaat

6. We houden altijd vast aan het principe van eerlijkheid

7. We geven onszelf de middelen om onze ambities waar te maken

8. We garanderen de toekomst van de volgende generatie Europeanen

9. We beschermen onze burgers

10. Europa zal een verantwoordelijke wereldleider zijn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden