'Strafrecht alleen is geen middel tegen pesten'

Tim Ribberink pleegde zelfmoord na pesterijen. Hoewel nog steeds onbekend is waar het precies om ging, gaan er stemmen op om pesten strafbaar te stellen. Kan dat?

Wat staat er in de Nederlandse wet over pesten?

Niet veel. De Arbowet verplicht scholen om leerlingen en personeel te beschermen tegen pesten. Scholen zijn bovendien verplicht om tijd te besteden aan het onderwerp. Ook is er de Kwaliteitswet, die scholen in het basis- en voortgezet onderwijs verplicht maatregelen te treffen voor het objectief behandelen van klachten, waaronder die over pesten. Maar dit zijn alleen wetsartikelen die pesten moeten voorkomen. In het Wetboek van Strafrecht staat niets over het bestraffen van pesters.


Kunnen pesters dan wel worden vervolgd?

Voor pesten als zodanig niet. De wet biedt geen duidelijkheid over de geniepige kant van pesten, zoals buitensluiten, sarren of treiteren. Maar diverse artikelen in het Wetboek van Strafrecht bieden mogelijkheden om excessen te bestraffen die ook door kunnen gaan voor pesten. Voorbeelden zijn intimidatie, smaad, vernieling, mishandeling en stalking. Om tot vervolging over te gaan, moet het slachtoffer of moeten de ouders aangifte doen.


Zijn er in het buitenland voorbeelden van vervolgde pesters na zelfmoord?


In de Verenigde Staten werden in Massachusetts in 2010 voor het eerst juridische stappen ondernomen tegen kinderen die een klasgenoot 'de dood in hadden gepest'. Het gepeste meisje Phoebe Prince (15) hing zichzelf op in het trapgat van haar ouderlijkhuis na maandenlang te zijn gepest op het schoolplein en Facebook. Vijf jongens kregen een taakstraf.


In mei van dit jaar kwam het in de Amerikaans staat New Jersey tot een vervolging na 'intimidatie' en het 'schenden van privacy'. Een aan pesten gerelateerde straf die in Nederland ook mogelijk zou zijn. Een student werd veroordeeld tot 1 maand cel omdat hij een compromiterende video van zijn huisgenoot Tyler Clementi op internet had gezet. Clementi sprong na het verschijnen van het filmpje van een brug.


Dichter bij huis beroofde in Gent de 16-jarige Lisa L. zich eind vorig jaar van het leven. Haar moeder had de directeur van de school erop attent gemaakt dat haar dochter op school en op het internet werd gepest. Het mocht niet baten, een week later was ze dood. De Jeugdrechter in Gent voert op dit moment een onderzoek uit naar pesten. Een mogelijke tenlastelegging is 'onopzettelijke doding'.


Gaat het nieuwe kabinet iets veranderen aan de Nederlandse wetgeving?

Niet in het strafrecht. Volgens een woordvoerder van het OM is pesten een maatschappelijk probleem dat niet via het strafrecht alleen moet worden tegengaan. In de Tweede Kamer ligt ter behandeling het wetsvoorstel Incidentenregistratie. Daarin staat dat scholen grove pesterijen moeten registreren. De ouders van Tim Ribberink deden een oproep aan het kabinet-Rutte II om haast te maken met nieuwe wetgeving tegen pesten. Bijvoorbeeld door het anoniem plaatsen van berichten op internet tegen te gaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden