Catalonië

Strafeis tegen Catalaanse politici: tot 25 jaar cel

Bij een protest in februari vragen demonstranten om de vrijlating van de Catalaanse activisten en leiders. Beeld REUTERS

Het Openbaar Ministerie in Spanje eist tussen de 16 en 25 jaar tegen de Catalaanse politici en activisten die vorig jaar de onafhankelijkheid probeerden uit te roepen. Volgens het OM is er sprake geweest van rebellie: het gebruik van geweld met als doel de regio van Spanje af te scheiden.

Hoewel ook de Spaanse politie op een agressieve manier optrad tijdens het referendum over onafhankelijkheid op 1 oktober 2017, meent de openbaar aanklager dat het geweld die dag vooral van de gemobiliseerde kiezers kwam. Ook tijdens eerdere straatprotesten zouden de Catalaanse leiders hebben aangezet tot geweld. Zo bezigden ze de uitdrukking  ‘no pasarán’ - ze zullen er niet langskomen - en dat zou duiden op ‘eenzelfde vastberadenheid als tijdens de Burgeroorlog’.

De zwaarste strafeis, van 25 jaar, is voor Oriol Junqueras, partijleider van de Catalaanse republikeinen en vicepremier in het kabinet van Carles Puigdemont. Hij zou niet alleen leiding hebben gegeven aan rebellie, maar ook schuldig zijn aan misbruik van publiek geld.

Jordi Sánchez en Jordi Cuixart, die ieder een protestbeweging aanvoerden, worden eveneens gezien als leiders in de rebellie, met andere woorden: als de plegers van een staatsgreep. Hetzelfde geldt voor voormalig parlementsvoorzitter Carme Forcadell. Tegen hen drieën eist het OM 17 jaar cel.

Vijf andere Catalaanse ex-ministers gelden als medeverantwoordelijken voor rebellie en het verduisteren van overheidsgeld. Zij riskeren 16 jaar gevangenisstraf.

Carles Puigdemont

Puigdemont zelf ontspringt vooralsnog de dans: hij ging met enkele andere kabinetsleden in ‘ballingschap’ in België. Op een reis door Duitsland werd hij opgepakt, maar de Duitse rechter vond rebellie een te zware aantijging en weigerde de oud-premier voor dat misdrijf uit te leveren. Inmiddels is Puigdemont op vrije voeten.

Het hooggerechtshof had het Openbaar Ministerie tot maandag gegeven een eerste strafeis te formuleren en een wensenlijstje met getuigen en bewijsmateriaal op te stellen. De rechtszaak tegen de Catalaanse leiders gaat naar verwachting begin 2019 van start. Aan het einde van de rechtszaak kan het OM de eis eventueel nog herzien.

Opruiing

De Spaanse landsadvocaat, die optreedt als mede-aanklager, gaat niet mee in de aanklacht van rebellie, werd vrijdag bekend. De advocaat die opkomt voor de staat – immers het slachtoffer van de Catalaanse afscheidingspoging – zwakt zijn beschuldiging af tot opruiing. Zijn strafeis varieert tussen de 8 en 12 jaar.

Hoewel vanuit het Spaanse kabinet werd verzekerd dat de landsadvocaat ‘de handen vrij heeft’, lijkt de verlaging van de strafeis een politieke beslissing. De Spaanse premier Pedro Sánchez is afhankelijk van de Catalaanse separatisten om zijn begroting voor 2019 door het parlement te loodsen. Vooralsnog heeft zijn sociaaldemocratische PSOE alleen de steun van Podemos, maar dat is niet genoeg.

De strafeisen worden bekend precies op het moment dat onder andere vicepremier Junqueras één jaar in voorlopige hechtenis zit. Het is de pro-onafhankelijkheidspartijen een doorn in het oog dat hun politici al zo lang vastzitten. Zij stellen vrijlating van hun  ‘politieke gevangenen’ als voorwaarde om met Sánchez over de begroting te onderhandelen. Heel veel uitwijkmogelijkheden heeft Sánchez niet: deze partijen hielpen hem in het zadel door zijn motie van wantrouwen tegen voormalig premier Mariano Rajoy te steunen.

‘Ik had niet zo lang moeten wachten met het uitroepen van de onafhankelijkheid’

In een interview blikt de voormalige Catalaanse premier Puigdemont, een jaar na dato, terug op zijn strijd voor de onafhankelijkheid.

Spanje vraagt niet langer om uitlevering Puigdemont na weigering van Duitsland

Duitsland wilde de Catalaanse ex-premier alleen uitleveren voor misbruik van publiek geld en niet voor het veel zwaardere misdrijf rebellie. Daar bleek het Spaanse Hooggerechtshof niets voor te voelen.

In Catalonië start de verkiezingscampagne met de belangrijkste onafhankelijkheidsleider in de cel

Nadat de Spaanse regering Catalaanse kabinet afzette, waren er in december 2017 nieuwe verkiezingen. Oriol Junqueras, leider van de linkse republikeinen, moest campagne voeren vanuit de cel

‘De Catalanen beseffen vandaag dat de Spaanse dictatuur nooit voorbij is gegaan’

Ontruimingen, rubberkogels en ‘pseudovrijheid’: verslag van het weekend van het Catalaanse referendum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.