Reportage Vestia-fraude

Strafeis komt hard aan bij Vestia-fraudeur Arjan Greeven

Zes jaar nadat de fraudezaak bij woningcorporatie Vestia wereldnieuws werd, hebben de verdachten eindelijk een strafeis gehoord. Derivatenmakelaar Arjan Greeven hielp het OM, maar zit toch in de grootste problemen.

Arjan Greeven voor de rechtbank in Rotterdam tijdens een schorsing van de Vestia zaak. Beeld Freek van den Bergh

Daar, vol in de zon, staat de man die meer dan zes jaar geleden de onwaarschijnlijke fraudezaak bij woningcorporaties Vestia aan het licht bracht. Groen T-shirt en rood omrande ogen. De straf die de officier zojuist tegen hem heeft geëist, is hard aangekomen bij Arjan Greeven. Ja, hij had wel rekening gehouden met gevangenisstraf. Maar vier jaar en zeven maanden? En meer dan de vier jaar van zijn medeverdachte Marcel de Vries? Nee, dat niet.

Het was 15 maart 2012 toen Arjan Greeven met zijn advocaat naar het Openbaar Ministerie (OM) stapte en bekende dat hij Vestia’s kasbeheerder Marcel de Vries jarenlang had omgekocht. Als vertegenwoordiger van een groot aantal buitenlandse zakenbanken bemiddelde Greeven tussen 2002 en 2011 bij rentederivaten en leningen die de banken afsloten met Vestia. Aan de deals met Vestia verdiende Greeven exorbitante bedragen aan afsluitprovisie, fees. Opgeteld wel 20 miljoen euro. Op zich een legale handel, ware het niet dat hij de helft van dat bedrag stiekem doorbetaalde aan Marcel de Vries. Dezelfde man die namens Vestia de derivaten kocht.

Toen de rente in 2012 hard daalde, dreigde Vestia aan diezelfde derivaten te bezwijken. De banken eisten miljarden euro’s aan onderpand. Greeven voelde zich verantwoordelijk, kwam in grote gewetensnood. Op zijn donkerste moment zat hij met een doorgeladen geweer in zijn mond.

Informatie 

Maar hij besloot anders. Hij stapte naar het OM en bekende bij Vestia, zodat het kwetsbare bedrijf niet ook nog verrast zou worden door de fraudezaak. En met de hoop dat hij de corporatie informatie zou kunnen geven over de zakenbanken die de corporatie op de nek zaten. De medewerkers van die banken wisten namelijk van de ontoelaatbare relatie tussen hem en De Vries, is de overtuiging van Greeven. Hij hoopte dat hij ook het OM kon helpen bij de vervolging van bankiers in Londen.

Dat heeft het OM ook geprobeerd, heeft fraudeofficier Martine Dontje aan het begin van het requisitoir woensdag nog eens benadrukt. ‘We hebben dat onderzoek heel breed uitgezet.’ Met ingewikkelde rechtshulpverzoeken zijn documenten opgevraagd en bankiers in Londen gehoord. Maar dat onderzoek heeft geen bewijzen opgeleverd. Dontje: ‘Wel veel vertraging.’

En zo draait de zaak die vorige week in Rotterdam begon dus vooral om Marcel de Vries en Arjan Greeven. Het OM beschuldigt de twee mannen van omkoping, oplichting, valsheid in geschrift, witwassen en Greeven ook nog voor belastingfraude.

Het was even vreemd om De Vries na al die jaren weer in levenden lijve te ontmoeten, zegt Greeven. Doodgemoedereerd kwam de ooit gevierde kasbeheerder aanwandelen bij de rechtbank. Het enige dat hij bij zich had was een notitieblok in een linnen tasje met een opdruk van Dille & Kamille. ‘We hebben elkaar de hand geschud en ik heb hem succes gewenst.’ ‘Je bent dikker geworden’, zei De Vries tegen Greeven.

De Vries vertelde de rechtbank dat de zaak grote ‘impact’ heeft gehad op hem en zijn omgeving. ‘Ik ben schichtiger geworden.’ Hij leeft van een uitkering. Op alles ligt beslag, ook zijn indrukwekkende collectie ‘bewaarwijnen’.

Listige kunstgrepen 

Veel sympathie heeft hij bij de rechtbank niet gewekt. Vooral het feit dat de kasbeheerder met woordspelletjes probeert vol te houden dat er niets mis was met de 10 miljoen die hij verdiende, wekte irritatie bij de rechters. Zo stelt hij dat hij het geld mocht krijgen omdat hij volgens het reglement van Vestia geen ‘nevenactiviteiten’ mocht hebben en hij heeft voor het geld nooit activiteiten verricht, dus het mocht.

Officier Dontje schampert over die poging ‘een semantische discussie aan te zwengelen’. Het is precies het soort ‘listige kunstgrepen’ waarmee De Vries, soms geassisteerd door Greeven, probeerde te voorkomen dat de provisies bij Vestia bekend werden. Met die acties heeft De Vries de samenleving geschokt en al helemaal de huurders en medewerkers van Vestia, stelt Dontje.

Over Greevens proceshouding is de officier milder. ‘Het is zeer te prijzen dat hij zichzelf meldde en medewerking verleende.’ Het OM heeft zijn eis daarom een half jaar korter laten uitvallen. Ook het feit dat Greeven in Duitsland een nieuw leven heeft opgebouwd met een bed and breakfast en bezoekende jagers begeleidt, vindt het OM positief.

Dat de eis tegen Greeven nog altijd hoger uitvalt dan de vier jaar van De Vries, heeft twee redenen. Ten eerste neemt het OM Greeven erg kwalijk dat in zijn administratie een andere vermeende omkoopzaak bij woningcorporaties De Woonplaats en Portaal opdook. Daarnaast voelt het OM zich belazerd door wat Greeven in 2012 met zijn geld deed vlak voor hij zijn bekentenis aflegde. Geholpen door zijn vader Ad werd de 3 miljoen euro van Greeven en zijn toenmalige vrouw Pascal neergezet op onder meer een Zwitserse bank. Om beslag van banken te voorkomen. Daar was niets geheimzinnigs aan, heeft Greeven altijd gezegd. ‘Wij dachten dat het OM ervan wist, ze hadden het maar moeten vragen.’ Het OM vindt die opmerkingen onbegrijpelijk.

En zo moet Greeven woensdag niet alleen de strafeis tegen hemzelf verwerken, maar ook de vijf maanden cel voor zijn zwaar aangeslagen ex-vrouw en moeder van zijn kinderen. En de zeven maanden cel tegen zijn 74-jarige vader Ad, een man die zijn leven eervolle banen heeft vervuld. ‘Hij wilde met de bes-te bedoelingen zijn zoon helpen.’

Terwijl zijn advocaat snel vertrekt om zijn pleidooi voor donderdag af te schrijven, sombert Greeven al even over het uiteindelijke oordeel van de rechter. Als dat voor hem meevalt gaat het OM in hoger beroep, weet hij zeker. ‘En valt het tegen, dan doe ik het.’ Dan, concludeert Greeven, is de zaak zo weer anderhalf jaar verder.

Eis OM tegen Vestia-fraudeurs: tot 4,5 jaar cel

Tegen de hoofdverdachten in de derivatenfraude bij woningcorporatie Vestia zijn gevangenisstraffen tot vier jaar en zeven maanden gevangenisstraf geëist. Het grootste gedeelte van hun bezittingen wil justitie verbeurd laten verklaren.

Wie-is-wie in de Vestia-fraude

Zijn fraude was zes jaar geleden wereldnieuws. Door speculatie met rentederivaten bezorgde de corrupte kasbeheerder Marcel de Vries zijn werkgever, de Rotterdamse woningcorporatie Vestia, een schade van ruim 2 miljard euro. Vandaag volgt de strafeis in het vorige week begonnen proces tegen De Vries, zijn handlanger Arjan Greeven en vijf medeverdachten. Wie wordt ook weer verdacht van wat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden