STRAF DE JUNK ?

Recidiverende junks kunnen een gevangenisstraf van twee jaar krijgen. Na jarenlang aarzelen lijkt er voor het wetsvoorstel, dat dit moet regelen, een meerderheid in de Tweede Kamer te bestaan....

Peter Cohen van het Centrum voor Drugsonderzoek: 'Een alcoholclochard die bij C & A regelmatig kostuums jat en die aan ministers verkoopt, komt niet in aanmerking voor deze wet. Maar een junk die hetzelfde doet wél. Dat is raar. En wat is frequent crimineel gedrag? Moet je dan drie of zeventien keer per jaar worden opgepakt? Ik voorzie hier willekeur. Belt u eens met Henk Rigter van het Trimbos-instituut, die heeft hierover vorig jaar een literatuurstudie gedaan.'

Henk Rigter van het Trimbos-instituut: 'Er is heel weinig bekend over opvang onder dwang. In de Verenigde Staten en Australië zijn experimenten gedaan, maar de conclusies zijn niet erg goed. Afkicken werkt alleen als er voor een heel intensieve nazorg wordt gezorgd. Dan hebben we het over ex-verslaafden die na hun celstraf zeven jaar lang gevolgd worden door reclassering, hulp krijgen bij zelfstandig wonen, hulp bij het opdoen van arbeidservaring, ga zo maar door. Het is zeer de vraag of gedwongen opname de juiste motivatie oproept en niet een fake-motivatie, zo van: als ik maar een beetje meedoe, dan ben ik snel vrij. Veel vraagtekens, dus.'

Joanna Kluessing van de afkickstichting Narconon Nederland: 'Nee hoor, geen vraagtekens. Junks twee jaar vastzetten helpt niet, je moet een goed afkickprogramma hebben. In Mexico en de Amerikaanse staat Utah geven wij afkickprogramma's in gevangenissen.

Kijk, drugs breken de vitamines in een lichaam af, dus geven we verslaafden iedere zes uur een vitaminebom met verschillende soorten vitamine B, vitamine C en nog wat andere stoffen. Daarbij krijgen ze een drankje van calcium, magnesium en appelazijn, onder meer om het lichaam te ontspannen. Daarna volgt de saunatherapie. Drugsresten blijven achter in het vetweefsel, daardoor kan opeens de lust weer boven komen. Verslaafden moeten vitamine B3 innemen, daarmee komen de giftige stoffen aan de oppervlakte. Daarna gaan ze joggen en de sauna in om de stoffen uit te zweten. Je ziet de huid weer mooi worden en ogen vrolijk. Pas daarna gaan we werken aan het geestelijk herstel. Ons programma duurt vier tot zes maanden.'

Angelique van der Meer van de Belangenvereniging Drugsgebruikers: 'Er komen genoeg junks clean uit de gevangenis, maar na twee, drie dagen beginnen ze toch weer. Als u wist hoe wij soms moeten leuren met mensen die hun verslaving zat zijn, maar nergens terecht kunnen. Sommigen zeggen: laat ik iemand in elkaar slaan, dan krijg ik tenminste tbs. Als junk heb je meestal niet leren omgaan met je gevoel. Dan gaan ze dat soort dingen zeggen of doen. Al met al een slecht plan.'

F. Woudstra, voorzitster van het Nationaal actiecomité drugsoverlast en van de buurtvereniging het A-kwartier in Groningen: 'Helemaal geen slecht plan, wij hebben ervoor gelobbyd. Het is alleen triest dat het zo ver heeft moeten komen. Jarenlang heeft men het probleem ontkend. Junks waren hoogstens zielige slachtoffers. Maar wie waren dat feitelijk? De ouderen en kinderen. Drugsgebruikers hebben rechten, maar buurtbewoners hebben het recht om veilig in hun woonomgeving te zijn. In die zin is het goed dat er nu een ander uitgangspunt wordt gehanteerd.

Korte gevangenisstraffen helpen niet. Dat is geld in 't daip gooien, zoals ze in Groningen zeggen. Een stevige aanpak, gecombineerd met een goede hulpverlening is het beste. Voorbij gaat het nooit, maar hier is men toch vrij goed bezig. De tippelprostitutie zit nu bijvoorbeeld in een industriewijk met opvang. Er is zelfs een afwerkplek voor mensen die op de fiets komen. Nou ja, Groningen is ook fietsstad nummer één, nog vóór Peking, geloof ik.'

Ed Leuw van het ministerie van Justitie: 'Wat vermeden moet worden, zijn de Snickers-scenario's: mensen die voor het stelen van een reep chocola zwaar gestraft worden. Het gaat hier niet om jongens van 21 die net verslaafd zijn, maar om zeer frequente criminele verslaafden die ernstige maatschappelijke overlast veroorzaken. Junks die door hun verslaving oncontroleerbaar zijn, zich door niks en niemand laten remmen, continu auto's openbreken, noem maar op.

Tegen hen zeggen we: probeer jezelf maar eens te remmen zonder verslaving. Ik vind dat acceptabel!'

Freek Polak van de stichting Drugsbeleid, werkzaam als psychiater in de verslavingszorg: 'Acceptabel? Dit is absoluut niet acceptabel. Dit is een experiment met dwangbehandeling bij gevangenen. Gebeurt dit in een ander land, dan zou Nederland dat resoluut van de hand wijzen.

Het wordt tijd voor een fundamenteel debat over de zin van het drugsverbod. Zelfs in Engeland verschijnen nu dagelijks stukken in de krant die pleiten voor drugslegalisatie en tegen het strenge beleid van Blair zijn. Ook in rechtse kringen gaan daar stemmen op om de war on drugs te beëindigen. Waarom niet zo'n debat in Nederland?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden