Straatvechter Trump meteen in actie

Het was het allereerste debat, de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn nog ver weg, maar al na twee minuten was daar Donald Trump met een actie die beslissend kan zijn voor wie over veertien maanden de race om het Witte Huis wint.

Donald Trump tijdens het eerste debat in de race om de nominatie van de Republikeinse presidentskandidaat. Nu al is duidelijk dat de Republikeinen met hem iemand in huis hebben die als een bermbom op de weg naar het Witte Huis ligt.Beeld afp

Daar stond hij als enige van de tien kandidaten met zijn arm omhoog. Hij weigerde te beloven dat hij niet als derde onafhankelijke kandidaat zal opgaan mocht hij de Republikeinse voorverkiezingen verliezen. Daarom ging in antwoord op een vraag daarover zijn hand de lucht in. Het bezorgde de partijtop een acute hartverzakking.

Het is hun nachtmerriescenario. Trump wordt niet de Republikeinse genomineerde, werpt zich op als derde partij, kaapt een deel van de conservatieve kiezers weg en helpt daarmee de Democraat Hillary Clinton aan het presidentschap. Dan zal achteraf blijken dat het begin van de campagne van de Republikeinen tegelijkertijd het einde was van hun kansen. Met Trumps opgestoken hand als onheilszwangere voorbode.

Zover is het nog lang niet, maar inmiddels is duidelijk dat de Republikeinen met Trump iemand in huis hebben die als een bermbom op de weg naar het Witte Huis ligt. Donderdag arriveerde hij in Cleveland met zijn eigen Boeing 757, alsof het de Air Force One was. Het was nog eventjes spannend. De harde wind op het vliegveld rukte aan zijn kapsel, maar de kuif hield het. Ook in het debat viel Trump niet uit zijn rol.

Speculaties

Er waren van tevoren speculaties geweest dat hij zich ditmaal een beetje zou inhouden. Nee, dus; hij was geheel zijn onstuimige zelf. 'Het grote probleem in dit land is de politieke correctheid.' Daar gaat hij wat aan doen. Maar soms was hij ronduit gemeen. Een woordenwisseling met Rand Paul, de libertariër, sloot hij af met de dodelijke opmerking: 'Ik denk niet dat je me goed hebt gehoord. Wat heb je het moeilijk vanavond.' Paul heeft een gehoorapparaat. Toen Megyn Kelly, een van de drie buitengewoon scherpe Fox-moderatoren, hem iets vroeg over zijn laatdunkende uitlatingen over vrouwen, dreigde hij: 'Ik ben altijd aardig geweest voor je, hoewel ik dat waarschijnlijk beter niet kan zijn, als ik zie hoe je me behandelt.'

Het is politiek van de straat. Er was vanuit de zaal gejuich maar ook gejoel. Boze kiezers vinden het geweldig als iemand aanschopt tegen de gehate politici. Maar er zijn er ook veel die het verafschuwen. Geen commentator die na afloop durfde te voorspellen waartoe Trumps optreden zal leiden. Hij doet al weken omstreden uitspraken, beledigt links en rechts mensen, maar de voorspelde terugval is al zo vaak uitgebleven dat iedereen daarover nu wijselijk zijn mond houdt.

Snoeihard

Voor de Republikeinse partij is het tragisch wat er gebeurt. Het kandidatenveld is vele malen beter dan in 2012 en er is geen zittende president tegen wie moet worden opgebokst. Maar Trump kan alles opblazen.

Bij een debat wordt verder altijd gekeken wie van de kandidaten een 'break out' beleeft, furore maakt. Donderdag kwamen Carly Fiorina en John Kasich daarvoor in aanmerking. Fiorina is ineens naast Hillary de andere vrouw die de aandacht trekt. Dat deed ze in het tweede debat tussen de zeven underdogs met een snoeiharde aanval op wat zij noemde de 'liegende' Clinton.

Kasich, de gouverneur van Ohio, bewees met een zelfverzekerd en menselijk optreden over potentieel te beschikken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden