reportageTrumps Straaljagers

Straaljagers zijn een geschenk van Trump, maar niet iedereen is blij

Straaljagers boven de stad New York.Beeld REUTERS

Op de grond wordt gejuicht en gemopperd. Trump gooit er twee stuntteams tegenaan om de coronastrijders een hart onder de riem te steken. Het is een schitterend gebaar maar toch: het is ook ‘bullshit’. Straaljagers laten overvliegen terwijl hij de mensen beneden wekenlang in de kou heeft laten staan. 

De straaljagers zijn er eerder dan verwacht – het is de eerste federale corona-operatie in maanden die niet te laat is. Ineens trekken ze voorbij, even over twaalven, in twee formaties van zes, met verrassend weinig herrie, in elk geval een stuk minder dan de New Yorkers hier gewend zijn van hun metro’s en toeterende auto’s. Ze komen stilletjes achter een gevel tevoorschijn en kruisen in de hemel de weg en verdwijnen dan weer achter de bakstenen muren van het Elmhurst Hospital in Queens, waar bijna tweehonderd verplegers en artsen met hun telefoons in de aanslag buiten op de stoep staan, om nog net de witte rook te kunnen filmen die de jachtvliegtuigen hebben achtergelaten.

‘Ze komen toch nog wel terug?’, zegt iemand. Maar nee, dit was het. ‘Het gaat om het idee’, zegt verpleegster Darma Rose. ‘Wiiiieeeeuw!’, gilt ze, en een groepje begint ‘Elmhurst! Elmhurst! Elmhurst!’ te scanderen, en passerende auto’s claxonneren, en de verplegers klappen voor elkaar. Ze maken er zelf wel een feestje van.

Gasmaskers

De sfeer was al uitgelaten, voor de deur van het meest getroffen ziekenhuis in een van de meest getroffen wijken in de meest getroffen stad van het land. Met tientallen waren ze naar buiten gekomen, de verplegers en artsen in hun beschermende blauwe plastic, met hun duikbrillen en soms gasmaskers nog op, en keken hoopvol naar de strakblauwe lucht.

‘Natuurlijk is het een soort geschenk’, zegt Lizeth Balanta, een verpleegster die wekenlang op de overvolle ic-afdeling redderde. ‘Het geeft ons extra teamspirit.’

Zo was het bedacht door het Pentagon. Operation America Strong, heet de overvlucht van de twee demonstratieteams van de Amerikaanse luchtmacht en de Amerikaanse marine, de Thunderbirds en de Blue Angels, die met hun feestelijk gekleurde F16’s en F18’s van oorlog een circus maken. Normaal gesproken laten ze hun kunsten op vliegshows zien, nu gaan ze op gezamenlijke tournee boven de loopgraven van de coronastrijd. New York en omstreken is het eerste podium, dinsdag volgen ook nog Trenton en Philadelphia, later komen Baltimore en Washington, Atlanta, en steden in Texas aan de beurt.

Militair vertoon

‘Hiermee laten we onze erkentelijkheid zien aan de hulpverleners in de frontlinie die COVID het hoofd bieden, en het is een signaal aan alle Amerikanen om waakzaam te blijven tijdens de uitbraak’, zei president Donald Trump vorige week, de man die zelf nooit diende maar niet vies is van militair vertoon.

‘Natuurlijk ben ik hier blij mee’, zegt Shanta Rayappa, een anesthesist van 54. ‘Ik ben trots op ons, op ons ziekenhuis, en op het land, en op de president die zijn dankbaarheid laat zien. Nee, hij heeft het niet perfect gedaan, maar dit is nieuw, iedereen moest leren, en we moeten waarderen dat iedereen heeft gedaan wat hij kon.’

‘De steun van het leger is geweldig’, zegt administrateur Maria Olson (55). ‘Wij zijn ook soldaten.’

Aan alles tekort

Eind maart kwamen de artsen hier óók naar buiten, ook opgewonden, maar toen in een staat van woede en paniek. Ze hadden aan alles tekort, van eten tot mondkapjes, en ze klampten journalisten en willekeurige voorbijgangers aan en smeekten om hulp. ‘Als je iemand kent die spullen heeft, alsjeblieft, stuur ze langs, zei eerstehulpmedewerker Brandon Burr toen.

De spullen kwamen, en komen nog steeds – kijk, daar laadt net een restauranthouder, helemaal uit New Jersey, papieren zakken met gedoneerde koosjere lunches uit. Hij neemt een foto, hij dankt de verplegers, zegt ‘geniet ervan’, en rijdt weer weg. De verplegers klappen in hun handen. ‘Het ruikt zo goed!’

Nee, zij vinden het niet bezwaarlijk dat de vliegtuigen voor 60 duizend dollar per uur overvliegen, zeggen ze. ‘Dat geld hadden we anders toch niet gekregen’, zegt Balanta.

‘Dit is bullshit’

Arts Aaron Stern denkt er anders over. ‘Dit is bullshit. Militair vertoon in plaats van echte steun. Dit is Trumps idee van een oplossing: vliegtuigen op vijfhonderd meter over een ziekenhuis laten vliegen, terwijl we wekenlang materiaal en mensen op de grond nodig hadden. Dit is een gezondheidscrisis, geen militaire crisis. We hadden zo veel beter voorbereid moeten zijn, zeker hier, in deze buurt. Maar Trump kan niet vooruitdenken, hij kan alleen werken met dingen die hij al heeft, niet bedenken wat er straks misschien nodig is. Dus stuurt hij vliegtuigen. Hartstikke leuk.’

Even verderop stappen twee brandweermannen uit hun ambulance om voor hun kazerne klaar te gaan zitten voor de vliegtuigen, zo’n kazerne waarop de namen van de op 9/11 gestorven collega’s in de muur zijn gemetseld. Als er iemand moet worden bedankt is hij het, zegt Marco Iglesias, en hij wijst op zijn collega. Nee, als er iemand moet worden bedankt is hij het, zegt Niklas Stavrou en hij wijst op zijn collega. Dan kraakt de portofoon, en rennen ze terug naar hun auto, en gaat de sirene aan zijn ze weer weg.

Als ze terugkeren bij de kazerne is ook het rookspoor in de lucht verdwenen.

In de VS zit de grootste winnaar van de crisis in het Witte Huis

Een ontzagwekkend crisispakket moet het leed in de VS verzachten. Driemaal raden wie daar het meest van profiteert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden