Stoppen was geen optie voor deze huisarts (90+)

Het eeuwige leven: Nico van Hasselt (1924-2018)

In de oorlog, toen hij in een dodencel zat, nam Nico van Hasselt zich voor zijn leven in dienst te stellen van anderen. Hij werd huisarts en wist van geen ophouden.

Beeld rv

'Ik wil geen smoesjes horen. Daarom begin ik elke morgen om zeven uur. Iedereen die naar het werk of naar school gaat kan voor die tijd bij mij langs komen. Niemand hoeft te verzuimen', zei Nico van Hasselt in juli 2016 toen hij zijn 60-jarig jubileum als huisarts in Amsterdam vierde.

Hij was toen 92 jaar en ondanks zijn ziekte niet van plan te stoppen. 'Als hij dat doet stort hij volledig in', zei zijn vrouw. Al zijn patiënten kregen het door Estella Heesen geschreven boekje Opgeven... Nee dus! als cadeau waarin zijn verzetsverleden was beschreven en zijn strijd tegen leeftijdsdiscriminatie.

Toen hij 65 werd had het Ziekenfonds Amsterdam & Omstreken (ZAO) bepaald dat hij moest stoppen. Van Hasselt legde zich daar niet bij neer. Hij ging door tot het gaatje. Tot de tweede zaterdag van februari werkte hij. Hij overleed 14 februari. Op zijn uitvaart memoreerde de zoon van zijn allereerste patiënt hem. 'Twee jaar behandelde hij mijn vader. Na diens dood heeft hij moeder tot haar overlijden 39 jaar elke twee weken bezocht. Nooit sloeg hij over.'

Nico van Hasselt was afkomstig uit een Deventer bankiersfamilie die tot het Nederlandse patriciaat behoorde. Hij ging hier naar het stedelijk lyceum. Toen eind 1940 de joodse rector werd ontslagen, liet Van Hasselt uit protest het schoolreglement op oranje papier drukken. Hij kwam in aanraking met het verzet. Toen hij een pistool verborg, werd hij verraden, opgepakt en overgebracht naar het concentratiekamp in Vught.

Daar wist hij op 14 juli 1943 te ontsnappen door zich achter een van de kleppen in de laadruimte van een vrachtwagen te verschuilen die de 'Philips-prak' (extra eten voor de mensen die daar voor Philips werkten) kwam brengen. 'Hij was onverschrokken. Nooit bang', zegt Heesen. Een maand later probeerde hij naar Engeland te vluchten, maar werd op zee opgepakt.

Hij kwam in een dodencel in Utrecht terecht, waar hij zich voornam zijn leven in dienst van andere mensen te stellen. Na Dolle Dinsdag werd hij overgebracht naar Kamp Amersfoort, van waar hij naar Duitsland zou worden getransporteerd. Maar op het moment dat 1.439 mannen werden afgevoerd naar concentratiekamp Neuengamme, was hij in de ziekenbarak. Van de mannen keerde 90 procent niet terug.

Uiteindelijk ging Van Hasselt geneeskunde in Leiden studeren. Hier ontmoette hij Ineke van Paassen, een Johanniterzuster, met wie hij trouwde, een dochter en zoon zou krijgen en die zijn doktersassistent zou worden. In 1960 vestigde hij zich als huisarts in de Amsterdamse wijk Buitenveldert.

In 1989 ging hij - ondanks dreigende taal van het ZAO - door met zijn praktijk met zo'n 2.500 patiënten. Zijn consultaties en uitgeschreven recepten werden niet meer vergoed. Pas in 2005, toen het ZAO allang was opgegaan in Agis, oordeelde de Commissie gelijke behandeling dat sprake was van leeftijdsdiscriminatie. Hierdoor werd de leeftijdsgrens voor huisartsen afgeschaft. In 2015 kwam hij tot een vergelijk met de zorgverzekeraar en kreeg hij een schadevergoeding. Zo als hijzelf zei 'een schijntje vergeleken bij de paar miljoen die het mij gekost heeft'. Hij schonk het geld aan een goed doel.

Nico van Hasselt op 79-jarige leeftijd Beeld Mike Harris

Van Hasselt leed toen al aan huidkanker. In 2014 - hij had nog 900 patiënten - onderging hij twee zware operaties waarbij een deel van zijn gezicht werd weggehaald. Hij zat na twee weken weer in zijn stoel in zijn praktijk. 'De patiënt gaat altijd voor.'

In december vorig jaar overleed zijn zoon Klaas (64) plotseling. 'Het licht is uitgegaan', zei hij tegen zijn assistente Nagihan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.