Stop winst in betere zorg

WINST IN ZIEKENZORG Noodzakelijke hervormingen in de gezondheidszorg moet de minister niet overlaten aan beleggers. Dat kan zij zelf beter.

Het nastreven van financieel gewin is het paard van Troje voor de gezondheidszorg: de winst zal deels gerealiseerd worden door verhoging van de productie, deels door efficiencyverbetering.


Beide invalshoeken zullen degenen treffen die gebruik maken van de gezondheidszorg: enerzijds door een onvermijdelijke stijging van de premies, anderzijds doordat efficiëntieverbeterende maatregelen meestal toegepast worden op de 'bulk' van de medewerkers: kwantitatief en kwalitatief minder handen aan het bed is het gevolg.


Twintig jaar geleden: in het ziekenhuis waar ik als manager werkte was een orthopedisch chirurg die alleen de duurste heupimplantaten gebruikte, onder het mom van professionele vrijheid, want: ze gingen langer mee. Ook als dat niet nodig was, zoals bij cliënten ouder dan 80 jaar (het merendeel). Halverwege het jaar was het budget 'op'. Natuurlijk werd na enig soebatten het budget verdubbeld. Ik ben er zeker van dat het een heel andere dan professionele prikkel was waar deze chirurg door gemotiveerd werd!


Vijftien jaar geleden: de marktwerking doet haar intrede in de thuiszorg. Van een 'maatschappelijke organisatie die verantwoord met de beschikbare gelden moet omgaan' verandert de organisatie waar ik werk razendsnel in een 'bedrijf'. Belangrijkste agendapunt: hoe verhogen wij onze productie. De vergrijzing biedt kansen! Potentiële cliënten moeten bewust gemaakt worden dat ze recht hebben op zorg en moeten zich zo snel mogelijk laten indiceren; indicaties moeten optimaal benut worden (ook als dat niet nodig is).


De afdeling marketing stimuleert het 'out of the box-denken', managers breken zich het hoofd om 'nieuwe producten' te bedenken, die nog meer geld in het laatje kunnen brengen. Publiek geld verdwijnt in projecten die achteraf niet levensvatbaar blijken.


Vier maanden geleden: een voorlichtingsbijeenkomst over maagbandoperaties. Een heuse promotieactie door het geprivatiseerde Slotervaartziekenhuis, specialisten met een vlotte babbel, een wervende film, een gelikte locatie: het publiek stond in de rij! In twee jaar tijd is het budget voor dit soort operaties verviervoudigd, van 7,5 naar 30 miljoen. Maar dit is nog maar het begin: mensen worden steeds dikker, deze 'markt' is dubbel en dwars een groeimarkt! Welkom in de wereld van de geprivatiseerde ziekenhuizen!


Anderzijds moeten we het kind niet met het badwater weggooien: de privatisering van het IJsselmeerziekenhuis heeft bewezen dat het kan: de wurgende greep van de medische staf (kent u één conflict tussen specialisten en ziekenhuisbestuur, waarbij het bestuur aan het langste eind trok?) en de versteende managementstructuren omvormen. Onder grote druk van baanverlies en faillissement, dat wel.


Een minster die deze noodzakelijke hervormingen zelf niet durft aan te vatten en het daarom overlaat aan externe financiers, is laf. Het is een hele klus, en de tegenstanders zijn machtig, maar het kan, zonder dat we de zorg in handen geven van bonusjagers die vooral verstand van geld hebben.


Winst maken is goed, maar dan moet de winst geïnvesteerd worden in betere zorg voor cliënten en medewerkers. Kom op, minister Schippers: wat een willekeurige belegger kan, kunt u ook, en zelfs beter! Een beetje moed, meer is niet nodig.


ANNEKE VAN DER SLUIS is oud-manager ziekenhuiszorg.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden