Stoom afblazen is voor Kamerleden genoeg

Uit 'hoffelijkheid' kwamen zij naar de Tweede Kamer, maar het nut ervan konden de informateurs niet inzien. Kok, Zalm en Borst raakten woensdag verzeild in een debat dat vooral een psychologische functie had: de oppositie wenste hangende de formatie 'stoom af te blazen'....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Woorden van 'dank' aan het adres van de informateurs vielen te pas en te onpas. De fractievoorzitters van CDA, GroenLinks en SP, zij die de komende jaren kleur moeten geven aan het debat, toonden zich vol respect voor het werk van het trio en hun aanwezigheid in de Tweede Kamer, nog voordat er een regeerakkoord ligt.

Maar het weerhield hen er niet van te pogen zoveel mogelijk te weten te komen over de besluitvorming van de paarse verloofden. Hoe kan het bestaan dat de pers iedere dag wordt geïnformeerd, terwijl de Kamer het nakijken heeft? Mogen 'wij' van de oppositie de 'stukken'? Wilt u zich verantwoorden voor de door u gesloten 'akkoorden'?

De informateurs en de onderhandelaars Wallage, Bolkestein en De Graaf bleven stoïcijns onder de smeekbeden van oppositieleiders De Hoop Scheffer, Rosenmöller en Marijnissen. Onderhandelen doe je niet op het toneel, en geduld is het devies.

VVD-onderhandelaar Bolkestein zag sowieso niets in het debat. Een regeerakkoord behelst afspraken tussen coalitiepartners, zei hij. 'In strikte zin gaat het u niet aan. Principieel is dit debat voortijdig. Er mag geen nieuw staatsrechtelijk gewoonterecht worden geschapen.'

Zijn collega's Wallage en De Graaf hadden minder moeite met de oppositionele schreeuw om aandacht. Wallage: 'Uit een oogpunt van parlementaire controle zijn er best vraagtekens te zetten bij deze informatiefase. Maar het moment van verantwoording komt er als er een nieuwe regering is.'

De Graaf: 'Er is niets op tegen dit debat te voeren. Maar het legt de onderhandelaars zelfbeperking op. Wij laten nu eenmaal hier onze troefkaarten niet zien.'

Kok zei namens de drie informateurs: 'Ons past in dit stadium soberheid en terughoudendheid. Het is gezien onze opdracht van majesteit zowel praktisch als staatsrechtelijk niet doenlijk om uw vragen te beantwoorden.'

De oppositie daagde de onderhandelaars uit het publieke en politieke debat niet kapot te maken en een regeerakkoord op hoofdlijnen te sluiten. Hoe gedetailleerder de afspraken tussen de coalitiegenoten, hoe minder gelegenheid om in de Kamer het toekomstige beleid te beïnvloeden. De oppositie is bang dat zij het nakijken heeft. 'De ruimte voor debat wordt nodeloos beperkt', zei Rosenmöller.

De Hoop Scheffer (CDA) vroeg zich af waarom alles tot in de kleinste puntjes wordt vastgelegd, en haalde ex-premier Lubbers aan die ooit beweerde dat een regeerakkoord niets meer is dan 'gestold wantrouwen'.

Terwijl de ene na de andere deelnemer aan het debat verklaarde dat in dit stadium van de kabinetsformatie niets mag worden verwacht, verklaarde oudgediende Schutte (GPV): 'Dit debat was niet zinloos. Wij konden stoom afblazen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden