Stoltenberg: 'Begin van het einde van de oorlog' Oost-Slavonië wordt weer deel Kroatië

Na maanden tegenstribbelen hebben de Serviërs in oost-Slavonië een akkoord ondertekend waarin ze beloven zich bij Kroatië aan te sluiten....

BART RIJS

Van onze correspondent

Bart Rijs

BELGRADO

De VN gaan het gebied gedurende een overgangsperiode van ten hoogste twee jaar besturen. Een internationale troepenmacht zal toezicht houden op de uitvoering van het akkoord. Dertig dagen na aankomst van deze troepen moeten de Serviërs in oost-Slavonië al hun wapens hebben ingeleverd.

Het akkoord werd voorbereid door de Kroatische president Tudjman en zijn Servische collega Milosevic tijdens de vredesonderhandelingen in de Verenigde Staten. De Servische onderhandelaar Milovanovic kreeg per telefoon opdracht het plan te ondertekenen. 'Het akkoord van vandaag was het beste dat ons tot nu toe werd aangeboden', zei hij na de ceremonie.

De Kroatische president Tudjman had de druk op de Serviërs flink opgevoerd met het dreigement dat oost-Slavonië hoe dan ook voor het einde van de maand weer onder bestuur van Zagreb zou zijn. Om zijn waarschuwing kracht bij te zetten, stuurde hij de Tijger-brigade, een elite-eenheid van het Kroatische leger, naar de frontlijn.

Militaire analisten gaven de Serviërs in oost-Slavonië weinig kans tegen het Kroatische leger. Alleen met hulp van het Joegoslavische leger zouden ze zich effectief kunnen verdedigen. Hoewel het in het grensgebied tussen Joegoslavië en Kroatië wemelde van de soldaten en artillerie-stellingen, lieten hoge officieren weten dat ze waarschijnlijk niet tussenbeide zouden komen.

In Zagreb werd het akkoord namens Kroatië ondertekend door Hrvoje Sarinic, een van Tudjmans voornaamste adviseurs. Aan veel van de Kroatische wensen is tegemoet gekomen. Oost-Slavonië krijgt na afloop van het VN-bestuur geen autonome status, de 100 duizend Kroaten die in het begin van de oorlog door de Serviërs werden verdreven kunnen terug naar huis of krijgen compensatie voor verloren gegane bezittingen. De grenzen met Servië zullen worden gecontroleerd door Kroatische douaniers.

Het akkoord zal moeilijk zijn uit te voeren, de haat tussen Serviërs en Kroaten is groot. Om Vukovar, de grootste stad in oost-Slavonië, woedde in 1991 een van de bitterste gevechten van deze oorlog. De Serviërs bombardeerden de stad tot een ruïne en vermoordden na de overgave meer dan tweehonderd Kroatische verdedigers. Tijdens de overgangsperiode moet de aanwezigheid van een internationale politiemacht wraaknemeningen voorkomen.

De bevolking van Osijek, een stadje aan de Kroatische kant van de frontlijn, reageerde sceptisch op het akkoord. De Kroaten hebben in het verleden al zo veel overeenkomsten in rook zien opgaan dat ze de Serviërs het liefst met militaire middelen op de knieën dwingen.

Maar de internationale onderhandelaars zeiden dat dit akkoord het multi-etnische karakter van het gebied zal herstellen. Voor de oorlog leefden Serviërs, Kroaten, Hongaren, Slowaken en Roethenen zij aan zij in oost-Slavonië - dank zij de vruchtbare grond en de oliebronnen een van de welvarendste gebieden van Joegoslavië.

De onderhandelaars hopen dat de vredesbesprekingen in de VS door het akkoord een impuls krijgen. Peter Galbraith, de Amerikaanse ambassadeur in Zagreb en één van de wegbereiders van het akkoord, sprak van een historisch moment. 'Dit is de eerste keer in dit conflict dat een geschil niet is opgelost met kogels maar op vreedzame wijze, met handtekeningen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden