AchtergrondTilburg-Noord

Stokhasselt in Tilburg-Noord is steeds veiliger geworden, met dank aan Henk en Ireen

Buurtpreventie is in heel Nederland een populair fenomeen, maar nergens is het succes zo groot als in Tilburg. In de wijk Stokhasselt proberen Henk en Ireen de straten veilig te houden. Hun werkwijze is gestoeld op positivisme: wie anderhalve meter afstand houdt, krijgt een duimpje.

Ireen en Henk in hun wijk Tilburg-Noord als vrijwillige buurtpreventie.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ireen heeft nieuwe knieën en een oude, slechte rug. Toen ze door Henk werd gevraagd om bij de buurtpreventie in Tilburg-Noord te komen, zei ze: ‘Wat hebben jullie nou aan mij?’

Nu zoeft ze op haar rode scootmobiel in een oranje vestje met reflecterende strepen langs de opgekalefaterde flats in de buurt Stokhasselt. Op het gras van de plantsoenen zitten deze zomeravond groepjes buurtbewoners, veelal vrouwen van Somalische afkomst in kleurige gewaden.

Een extra paar ogen op straat kan nooit kwaad. En ja, het is ook leuk om er op uit te trekken. Zeker sinds ze niet meer kunnen werken is de buurtpreventie voor Ireen (58) en Henk (64) ook een sociaal uitje. Henk woont sinds 2011 alleen in de Sibeliusflat, net buiten Stokhasselt. Zijn ergernis over een groep hangjongeren die overlast veroorzaakten op een veldje bij hem om de hoek was de directe aanleiding om mee te doen met de buurtpreventie. 

Deze avond voert hun ronde eerst door wat straten met rijtjeshuizen, die er tamelijk verlaten bij liggen. Pas na een half uur komen ze het eerste probleem tegen: op de stoep ligt een zwaar blok waar een tijdelijk verkeersbord ingezet kan worden.

Ireen: ‘Zullen we een melding maken?’

Henk: ‘Kun je doen, ja.’

Henk tilt het blok van de stoep op het gras. Ireen maakt een melding in de BuitenBeter-app, waar de gemeente binnen twee dagen op moet reageren.

In een steegje bij de Vivaldistraat spot Ireen een volgende kwestie: een verlaten winkelkarretje. Melden bij BuitenBeter heeft geen zin, zegt Henk, de kar is eigendom van de Aldi. Ireen: ‘Ik ga morgen zelf wel even langs de Aldi om ze er op te wijzen.’

Buurtapps

Buurtpreventie is in heel Nederland een populair fenomeen, vijftien procent van de volwassenen is volgens onderzoek lid van zo’n groep. Maar nergens is het succes zo groot als in Tilburg. Sinds 2014 is het aantal inbraken in de stad met veertig procent gedaald, een daling die zou zijn ingezet door de buurtapps. Een studie uit 2018 trok die bevinding in twijfel: er kan onmogelijk een causaal verband worden aangetoond.

Hoe dan ook, Stokhasselt is de laatste jaren veiliger geworden, bevestigen ook de politiecijfers. En dat is waar het Henk en Ireen om gaat. Hoewel er weleens berichten opduiken over eigenrichting door buurtwachten, hebben dubieuze figuren weinig te vrezen van dit tweetal. Ingrijpen is niet de bedoeling, ze melden vooral verdachte situaties bij de politie. Iemand aanspreken doen ze soms wel.

Laatst eiste een vrijwilliger van de buurtpreventie op hoge toon dat een hond aangelijnd zou worden en dat het baasje direct plastic zakjes zou halen om de poep op te ruimen. ‘Dat wil ik dus niet’, zegt Henk, coördinator van de groep. ‘Je moet mensen netjes ergens op wijzen en het daarbij laten. Ook omdat het slecht is voor de naam van de buurtpreventie.’

In het midden van een oplaaiende pandemie zijn de mensen toch al zo prikkelbaar. ‘Je moet ze niet aanspreken op de anderhalve meter afstand’, zegt Henk. ‘Straks krijg je klappen. Je ziet het op de tv, boa’s worden in elkaar getrapt.’

‘Laatst spraken we wel een groep Turkse dames aan omdat ze keurig op anderhalve meter zaten in een parkje’, zegt Ireen. ‘Wat goed van jullie, zeiden we, met de duim omhoog. Dan krijg je dus ook een leuke reactie terug.’

Witte buurtgenoten

De buurtpreventie in Tilburg-Noord bestaat geheel uit witte buurtgenoten, vooral ouderen, in een wijk waar ongeveer de helft van de bewoners een migratieachtergrond heeft. Henk zegt dat hij op voorlichtingsavonden en in scholen heeft geprobeerd om ook ouders met een andere achtergrond te werven. ‘Maar niemand wilde. Misschien omdat ze bang zijn als verklikkers te worden gezien.’

Bij de langgerekte flats aan de Kapelmeesterlaan wijst Henk op een plastic zak met afval die tegen de vuilcontainers is aangezet. ‘Dat zie je vaker in deze buurt, vuil, soms zelfs wasmachines, die zo worden neergezet’, zegt hij. ‘Bij mij in de flat is het precies hetzelfde, luiers naar beneden gooien, vuilniszakken van het balkon.’

Aan het eind van het rondje op het Verdiplein vraagt een man in wat moeizaam Nederlands waar Henk en Ireen van zijn. Henk wijst op zijn pas aan een keycord. De man buigt voorover en leest de pas. ‘Buurt begrijp ik. Maar wat is preventie?’

‘Tegen criminaliteit’, zegt Henk. ‘Voor veiligheid.’

‘Veiligheid?’ De man kijkt verbaasd. ‘Het is hier altijd veilig.’

Lees ook

Alles liever dan een kunstproject, zeggen de jongeren op het Verdiplein in Tilburg

Wat verkoop je als Syriër in Tilburg-Noord? Kapsalon en shoarma

Geen grove taal en gangstergedrag op de Cruyff Court in Tilburg-Noord

Niet op vakantie, maar naar zomerschool: ‘Dit vind ik ook leuk’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden