ANALYSE

Stockholm erkent de Palestijnse staat, maar veel zullen de Palestijnen daar niet aan hebben

Tot ergernis van Israël heeft Zweden vandaag Palestina erkend als soevereine natie. 'De situatie in het Midden-Oosten is complexer dan het in elkaar zetten van een IKEA-meubel,' zei de Israëlische minister van Buitenlandse zaken Avigdor Lieberman vilein. Hij sprak van een 'miserabel besluit'.

Een Palestijnse vlag wappert in Stockholm bij een vertegenwoordigend kantoor van Palestina. Beeld afp
Een Palestijnse vlag wappert in Stockholm bij een vertegenwoordigend kantoor van Palestina.Beeld afp

De Palestijnse president Mahmoud Abbas reageerde opgetogen, en riep andere EU-landen op het voorbeeld van Zweden te volgen. Enkele Europese landen erkenden Palestina al als staat, maar dat gebeurde voordat ze toetraden tot de EU.

De meeste EU-landen hebben het standpunt dat een Palestijnse staat de uitkomst moet zijn van onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen, niet het gevolg van eenzijdige stappen door derden. Niettemin klinkt steeds vaker de roep om erkenning. Het Britse Lagerhuis en de Ierse Senaat vroegen dit najaar hun regeringen die stap te zetten. Londen en Dublin zijn daar vooralsnog niet toe bereid. Volgens de Britse ambassadeur in Tel Aviv, Matthew Gould, is het wel een signaal aan het adres van Israël. 'Het geeft aan in welke richting de publieke opinie zich ontwikkelt.' Israëlische waarnemers zien een, in hun ogen zorgwekkende, trend. De krant Maariv schreef dat na allerlei particuliere organisaties en academici steeds meer buitenlandse parlementariërs en bewindslieden gewonnen lijken voor eenzijdige stappen. Frustratie over twintig jaar vruchteloos onderhandelen lijkt hun belangrijkste drijfveer.

Manfred Gerstenfeld, voormalig voorzitter van het Jerusalem Center for Public Affairs, volgt al jaren de verhoudingen tussen Europa en Israël. Het besluit van Zweden komt voor hem niet als een verrassing. 'De regerende sociaal-democraten zijn daar uiterst links. Ze willen solidariteit tonen met 'de zwakken'. Daarbij gaan ze voorbij aan het geweld van extremistische Palestijnse groepen als Hamas.'

In Groot-Brittannië ligt de situatie anders, meent Gerstenfeld. 'Daar proberen politici de moslimbevolking te behagen. Er zijn meer dan een miljoen islamitische kiezers in het land, veel meer dan er Joodse Britten zijn. De initiatiefnemers komen vooral uit kiesdistricten met veel moslims.' Erkenning van Palestina als onafhankelijke staat is vooral een symbolische daad. Volgens de eveneens in Jeruzalem wonende Midden-Oosten-kenner Nathan Thrall hebben meer dan 140 landen de afgelopen decennia Palestina als staat erkend.

De Zweedse regering verdedigt haar stap met een verwijzing naar het internationaal recht: erkenning is mogelijk omdat de Palestijnen beschikken over 'een gebied, een volk en een regering.' Dat is de papieren werkelijkheid. Het lot van 'Palestina' ligt in handen van Israël. Een eenzijdige stap van de Israëlische regering, zoals uitbreiding van nederzettingen in en om Jeruzalem, bepaalt de toekomst van de Palestijnen aanzienlijk meer dan een diplomatieke geste van Stockholm.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden