Stilzwijgend wachten op een laatste glimp van de koning

Honderdduizenden Thai verzamelden zich vandaag bij het Koninklijk Paleis in Bangkok om koning Bhumibol een laatste eer te bewijzen. Correspondent Michel Maas was erbij. Het was een ingetogen en vooral erg stille bijeenkomst. 'Alsof je bij een popconcert of grote demonstratie staat en niemand iets zegt.'

Een vrouw valt flauw nadat de processie met het lichaam van de koning is langsgekomen.Beeld ap

De 88-jarige koning, die gisteren na een regeerperiode van zeventig jaar zijn laatste adem uitblies, werd vandaag in een rouwprocessie van het ziekenhuis naar het Koninklijke Paleis vervoerd. Daar ondergaat hij vanavond onder toeziend oog van zijn zoon een rituele wassing.

De processie kon op veel belangstelling rekenen. 'Honderdduizenden Thai waren erop af gekomen. De meesten in het zwart gekleed, sommigen hadden een wit bloesje aan', zegt Maas. 'Iedereen zat op de grond of op z'n knieën, uit eerbied voor de koning. Er hing een geweide stilte. Heel braaf werd daar gewacht, in de brandende zon. Twee uur later dan gepland kwam een hele trits auto's voorbij met onder meer de familie van de koning, paleis- en regeringsmedewerkers en natuurlijk het lichaam van Bhumibol.'

Een uitbundige vertoning was dit geenszins. Bhumibol werd in een simpel Mercedes-busje vervoerd. Toen de processie langskwam, veerden sommige toeschouwers iets op. Maar niemand ging staan. De doodse stilte bleef, totdat de laatste auto uit het zicht was verdwenen.

'Toen stond iedereen op en klonk langzaam aan weer gepraat', zegt Maas. 'Vervolgens ontstond een enorme file omdat iedereen weer terug naar huis ging.'

Bhumibol, de 'goddelijke'

Elke bioscoopvoorstelling in Thailand begon altijd met een eerbetoon aan koning Bhumibol. De bezoekers stonden op en zagen op de tonen van het volkslied foto's van de monarch voorbijkomen. Alle foto's waren overbekend want elke Thai kreeg ze al vanaf zijn geboorte voorgeschoteld: de canon waarin de vorst was vervat.

Een busje met het lichaam van de koning op weg naar het Koninklijk Paleis.Beeld ap

Diepe rouw

Thailand verkeert in diepe rouw na de dood van Bhumibol, die te boek staat als langstzittende vorst ter wereld. De man die als een heilige door het leven ging, bleek na een lang ziekbed opeens sterfelijk. De regering heeft een rouwperiode van een jaar afgekondigd. De vlaggen hangen halfstok, de televisie zendt alleen nog beelden in zwart-wit uit, bioscopen hebben hun deuren gesloten en feestelijke bijeenkomsten zijn afgelast of uitgesteld.

Veel winkels en toeristische attracties zijn open. Toeristen kunnen bovendien gewoon een biertje drinken, maar de populaire Full Moon-party's zijn komende maand aan banden gelegd.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwt Nederlandse reizigers om de beperkingen te respecteren. Het reisadvies is aangescherpt. Nog een advies van het ministerie: doe geen kritische uitlatingen over het koningshuis. Op majesteitsschennis staan in Thailand hoge straffen.

Boeddha met voorliefde voor snelle auto's

Veel Thai konden het donderdag niet geloven. Hun alomtegenwoordige koning Bhumibol bleek tóch sterfelijk. Na een 70-jarig bewind stierf de vorst die tien militaire coups overleefde. Lees hier het postuum van de koning.

Agenten begeleiden de processie in Bangkok.Beeld ap

Bloemen en kaarsen

Voor het Koninklijk Paleis en het ziekenhuis waar Bhumibol is gestorven, is een bloemenzee ontstaan. Thai steken kaarsen op om de koning te herdenken.

In de rest van de stad zijn, merkwaardig genoeg, nauwelijks tekenen te zien die wijzen op de dood van Bhumibol. Maas: 'Het was in Thailand taboe om over de dood van de koning te speculeren, dus de Thai hebben zich hier niet op kunnen voorbereiden. Mensen hebben geen rouwfoto of rouwlint in huis gehaald.'

In Bangkok herinnert vooralsnog elk overheidsgebouw aan de koning, die wordt geëerd met talkrijke beeltenissen. Die zullen zeker niet weggehaald worden, verwacht Maas. 'Zijn zoon, die Bhumibol opvolgt, zal er vermoedelijk naast komen te hangen, maar die moet wel eerst die plek verdienen.'

Het is nog niet duidelijk wanneer kroonprins Maha Vajiralongkorn het ambt van zijn vader overneemt. Zelf heeft hij gevraagd om de kroning voorlopig even uit te stellen. Eén ding is zeker: Vajiralongkorn zal nooit de status van zijn vader krijgen. Het imago van de kroonprins is besmet door vele schandalen, zoals uitgelekte videobeelden waarop te zien is dat Vajiralongkorn zijn jonge echtgenote half ontkleed voor zich laat knielen.

De Thai zijn bovendien bang dat er politieke onrust uitbreekt nu Bhumibol is weggevallen. 'Ik sprak wat mensen die voor een paar weken eten hebben ingeslagen voor het geval dat', zegt Maas. 'Thai zagen de koning als de man die het land bij elkaar hield. Links of rechts, één ding hadden de partijen gemeen: ze hielden van de koning. Die gemeenschappelijkheid valt nu weg.'

Thai houden bloemen en foto's van de koning vast voor het ziekenhuis in Bangkok.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden