Stilte voor de storm

Het belastingjaar 1999 heeft op het eerste gezicht niet veel nieuws te bieden. Anders dan de afgelopen jaren, toen er driftig aan belastingtarieven en fiscale maatregelen werd gesleuteld - soms met onvoorziene gevolgen....

Niets van dat alles in 1999. Dit jaar staan geen majeure stelselwijzigingen, nieuwe belastingen of stevige tariefswijzigingen op stapel. Maar het is de stilte voor de storm. Want in de loop van dit jaar zullen de voorstellen voor de grootste herziening van het belastingstelsel sinds decennia het licht zien.

Dat zal leiden tot verhitte debatten in de Tweede Kamer. In 2000 zullen wellicht al de eerste maatregelen worden ingevoerd, in 2001 moet de complete herziening zijn doorgevoerd. In de kern komt de operatie neer op fors lagere tarieven voor de inkomstenbelasting, maar hogere btw en ecotax. Daarnaast komt er een compleet ander systeem voor belasting op vermogen en een ander pensioenregime.

Staatssecretaris Vermeend van Financiën beperkt zich dit jaar tot wat fijnafstemmingen. Hij voert een aantal kleine maatregelen in waarover de coalitiepartijen al in het regeerakkoord overeenstemming hebben bereikt. De energieheffing op aardgas en elektriciteit wordt verder verhoogd, en komt voor gezinnen op 18,78 cent (was 11,2) per kubieke meter verstookt gas (met een vrijstelling voor de eerste 800 kuub), en op 5,82 (3,47) cent per verbruikt kWh. En de btw op water gaat naar het hoge tarief (uitgezonderd de eerste zestig gulden van de rekening), een maatregel die nogal wat opschudding veroorzaakte.

Dat alles opdat we minder gaan verbruiken. Wie zuinig is merkt er niets van, want ter compensatie gaan een aantal tarieven in de inkomstenbelasting omlaag. De belangrijkste verlaging betreft het tarief van de eerste schijf, het eerste deel van het inkomen (na aftrek van de belastingvrije som) waarover belasting betaald moet worden. Er komt in feite een nieuwe schijf aan de onderkant met een iets lager tarief: 35,75 procent voor de eerste 15 duizend gulden. Het inkomen daarboven tot 48.175 gulden wordt belast met 37,05 procent. In 1998 moest over de eerste 47.184 gulden 36,35 procent betaald worden. Daarnaast gaat de ouderenaftrek omhoog, en krijgt het bedrijfsleven een 'terugsluis'.

Deze maatregelen bij elkaar leveren gezinnen en het midden- en kleinbedrijf per saldo een licht voordeel op, zo heeft het kabinet berekend (gezamenlijk 35 miljoen). Dat betekent niet dat burgers en bedrijven dit jaar, net als in de vette jaren van het eerste paarse kabinet, op (per saldo) lastenverlichting kunnen rekenen. De lasten gaan omhoog, vooral doordat de premies voor de volks- en werknemersverzekeringen stijgen. Die last van ruim een miljard zal vooral op de werkgevers drukken.

Als de Eerste Kamer meewerkt, zal in de loop van 1999 daarnaast de regelgeving voor pensioenen al ingrijpend veranderen. De regels worden versoepeld zodat werknemers flexibeler dan voorheen een pensioen kunnen opbouwen met behulp van de fiscus. Voortaan kan de werknemer al vanaf zijn 60ste van zijn opgebouwde pensioen gaan genieten. Jaarlijks mag voortaan

2 procent van het salaris voor pensioenopbouw worden gebruikt (was 1,75 procent), zodat al na 35 jaar de gebruikelijke 70 procent van het verdiende loon wordt bereikt. Maar wie wil kan langer opbouwen, tot 100 procent. De pensioenopbouw wordt bovendien niet langer verstoord door verloven voor studie, zorg, ouderschap etc. of door demotie of minder werken in de laatste tien jaar voor het pensioen.

Mike Ackermans

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden