Nieuwscorona-noodhulp

Stilte over hulp aan armste landen wekt woede Adviesraad

De uitblijvende hulp namens Nederland aan de armste landen vanwege de coronacrisis, wekt woede en verwondering bij de oppositie in Tweede Kamer en bij de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV). Voorzitter Jaap de Hoop Scheffer spreekt van ‘een kwalijke gang van zaken’. 

Jaap de Hoop Scheffer, oud secretaris-generaal van de NAVO en voormalig minister van Buitenlandse Zaken.Beeld Julius Schrank

De AIV bracht onlangs op verzoek van Kamer én kabinet onder grote haast een advies uit over de wereldwijde bestrijding van de gevolgen van de pandemie. De raad pleitte ervoor 1 miljard euro extra (en dus niet uit het bestaande budget voor ontwikkelingssamenwerking) beschikbaar te stellen voor de armste landen. Behalve medemenselijkheid dwingt ook het welbegrepen eigenbelang tot actie, meent de AIV. ‘Het voorkomen van een instortend Afrika is een groot eigenbelang van Nederland, en van Europa’, zei De Hoop Scheffer bij de presentatie.

Minister Kaag van Ontwikkelingssamenwerking waarschuwde in april al voor ‘een stille ramp’ in Afrika als er geen extra inspanningen kwamen. Zij vond binnen haar eigen budget 100 miljoen om eerste noden te lenigen, maar na zeven weken heeft ze nog geen antwoord op het AIV-spoedadvies gegeven. In plaats daarvan kreeg de Kamer maandag een briefje dat het ‘niet haalbaar is gebleken’ op tijd voor het dinsdag geplande debat hierover te reageren.

Wrevel

Dat − en het afgelasten van het debat dinsdag door de coalitiepartijen, met steun van alleen PVV en Forum van Democratie − wekt de wrevel van De Hoop Scheffer. ‘In de ogen van het kabinet en de coalitie is het kennelijk geen spoedadvies. Sinds 11 mei is de grote stilte ingetreden. Dat doet geen recht aan de urgentie. We hebben onder grote druk dat advies uitgebracht en nu zie je het kabinet en de coalitie denken: nou, we komen er in augustus wel op terug.’

Het bevreemdt des te meer, zegt De Hoop Scheffer, omdat premier Rutte al op 14 april, ‘samen met Afrikaanse leiders, een open brief in de Financial Times ondertekende waarin de grote urgentie van dit probleem werd geschetst’.

Het is echter Ruttes eigen VVD die de noodzaak niet ziet om extra geld uit te geven aan de armste landen in verband met de coronacrisis. Dat werd vorige week andermaal duidelijk tijdens overleg tussen minister Kaag en de Kamer. Bij die gelegenheid namen de drie andere coalitiepartijen een motie aan. Deze werd gesteund door de hele Kamer minus VVD, PVV, Forum en het lid Van Haga en spoort het kabinet aan het AIV-advies als ‘leidraad’ te gebruiken bij het kijken hoe er extra geld kan worden vrijgemaakt − en hoe kan worden voorkomen dat het budget voor ontwikkelingssamenwerking zal dalen als gevolg van de coronacrisis.

Anne Kuik (CDA) zegt de irritatie van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken te begrijpen wat het uitblijven van een kabinetsreactie betreft. ‘Daar wacht het CDA ook op.’ Het heeft volgens haar geen zin Kaag tot een debat te dwingen als er nog geen kabinetsreactie ligt. Dat vindt ook Achraf Bouali (D66), die minister Kaag (ook D66) wat extra tijd gunt om de vorige week aangenomen motie uit te voeren. ‘Er wordt aan gewerkt.’

De Hoop Scheffer vindt het teleurstellend dat er nu ‘ergens op een rustige zondagmiddag in augustus’ een brief zal landen over deze urgente kwestie. ‘Als het zoveel spoed heeft, zou ik zeggen: dan ben je mans genoeg als Kamer om tegen Kaag te zeggen: wij willen morgen debatteren en we willen dus een kabinetsreactie. Als je het politiek belangrijk vindt, handel je zo.’

Lees ook

VN-onderzoek: coronacrisis doet tientallen jaren armoedebestrijding teniet
De coronacrisis heeft zo’n verwoeste impact op de economie dat een achtste van de wereldbevolking in diepe armoede zal verzinken. Tientallen jaren aan armoedebestrijding worden tenietgedaan.

Voor landen met weinig geld is het kiezen tussen corona en honger
Een lockdown of sociale-afstandsregel is niet overal een reële optie. Wereldwijd worstelen arme landen met de vraag of zo’n middel niet erger uitpakt dan de kwaal. ‘Een maand alles op slot kunnen wij ons niet veroorloven.’

In Libanon hebben de armen wel iets anders aan hun hoofd dan corona
In Tripoli, de straatarme tweede stad van Libanon, hebben de mensen wel andere zorgen aan hun hoofd dan corona. Wie genoeg geld heeft om zich druk te maken over de epidemie, is van de elite. Die moet wegwezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden