Bellen met Landbouwredacteur Pieter Hotse Smit

‘Stilliggende bouwsector is even groot probleem als de protesterende boeren’

Na dagen van boerenprotesten praat minister Carola Schouten van Landbouw vanmiddag met de provincies. Daarna gaat de Tweede Kamer met haar in debat over de stikstofkwestie. Pieter Hotse Smit probeert voor de Volkskrant te ontdekken of vooral boerderijen moeten sluiten vanwege stikstofuitstoot of dat juist de bouwsector de klos is.

Boerenprotest op Haagse Malieveld tegen stikstofplannen van het kabinet. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Wat zijn die laatste ontwikkelingen in het stikstofdebat?

‘De discussie bereikte afgelopen week zijn hoogtepunt, nadat minister Schouten de provincies opdracht gaf werk te maken van het terugdringen van de stikstofuitstoot. De regie om maatregelen te nemen ligt namelijk bij de provincies, bijvoorbeeld bij het uitkopen van boeren en daarmee het aantal vee verminderen. De provincies zijn in hun gezamenlijk aanpak op een aantal punten strenger geweest. Daarover maakten de boeren zich vrijdag en deze week kwaad bij de provinciehuizen. 

‘Een aantal van die provincies – Overijssel, Friesland, Drenthe en Gelderland – zwichtte voor het hevige protest en heeft de gemaakte afspraken opgeschort. Op een geheime plaats in het midden van het land is Schouten  hierover vanmiddag in gesprek met de twaalf provincies.’

Wat gaan minister Schouten en de provincies bespreken tijdens het overleg?

‘Schouten zal benadrukken dat er toch echt maatregelen genomen moeten worden om de veel te hoge stikstofdruk op de natuurgebieden te verminderen. Ik verwacht dat ze er wel uit zullen komen, want ze hebben een gezamenlijk belang.

‘Door de stikstofuitspraak van de Raad van State van mei liggen in het hele land bouwprojecten stil, omdat er geen stikstof bij mag komen voordat de uitstoot flink is teruggebracht. Terwijl de bouwsector een relatief klein aandeel heeft in de stikstofproblematiek, worden ze hierin het hardst geraakt. Met woningtekorten en bouwvakkers die thuis zitten, is voor de provincie de stilliggende bouwsector een minstens zo groot probleem als de protesterende boeren.

‘Het gaat over heel grote projecten, zoals Lelystad Airport en woningcomplexen, maar ook over een dorpskerk in Drenthe die geen tweede wc mag plaatsen en daardoor ook geen vergunning krijgt voor een evenement in de kerk.’

Protesterende boeren vertrekken donderdagochtend naar huis vanaf het Malieveld, waar zij de nacht hebben doorgebracht na de tweede landelijke protestdag tegen het stikstofbeleid. Beeld ANP

De provincies zitten dus in een spagaat. Hoe moeten zij verder?

‘Het vreemde is dat aan de ene kant provincies strenger waren in hun plannen dan de minister, maar dat ze de maatregelen ook zo weer opschortten. Het lijkt erop dat er een spraakverwarring is geweest in de overdracht van minister Schouten naar provincies toe. Mogelijk dat de provincies nu toch de minder strenge lijn gaan volgen van de minister en daarmee hopen ook de boeren tevreden te stellen.’

Vanavond gaat de Tweede Kamer in debat over het stikstofprobleem en de boerenprotesten. Wat verwacht je ervan?

‘Daar verwacht ik minder van dan van het gesprek van de minister met de provincies. De plannen van de minister komen voort uit het adviesrapport van de commissie onder leiding van Johan Remkes. Een Kamermeerderheid staat achter de maatregelen, die met name de boeren treffen. 

‘Vooral Baudet en Wilders zullen tegengas geven en mogelijk worden de stikstofrekenmethodes van het RIVM nogmaals aan de orde gesteld door onder meer het CDA. Veel Kamerleden zullen daarnaast van minister Schouten vooral willen weten hoe het onder haar leiding heeft kunnen gebeuren dat provincies met een pakket plannen kwamen, dat ze die weer ingetrokken hebben en daarmee zorgden voor vertraging in het oplossen van een van de grotere problemen waar de regering momenteel mee kampt.’

Provinciale anarchie zet landelijk stikstofbeleid voorlopig op zijn kop
Met hun ‘stikstofbeleg’ hebben boze boeren een pikante overwinning behaald: provinciebestuurders in Overijssel, Friesland, Drenthe en Gelderland zijn bezweken onder de druk. De boeren zitten met hun actie plots overal aan de onderhandelingstafel.

Den Haag was woensdag van de boeren: ‘Hier is niets tegen te doen’
Lachend reden de protesterende boeren langs de afzettingen die ze uit Den Haag moesten houden. Tot het Binnenhof, waar het politiekordon wel werkte. Maar Den Haag was woensdag weer van de boeren en de Hagenaars vonden het prima. ‘Grandioos. Als deze kerels niet kunnen werken, hebben wij niks te vreten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden