Stil verlangen en weemoed in Café Scheltema

Beeld anp

In de Volkskrant stond gisteren een verhaal met drie oude coryfeeën van De Telegraaf: misdaadverslaggever Cees Koring (71), Privé's Henk van der Meijden (77) en Thomas Lepeltak (75) van het Stan Huygens Journaal, de societyrubriek vol nieuwe haring en beaujolais primeur. Het was een mooi en weemoedig gesprek in Café Scheltema in Amsterdam, waar oude journalistenromantiek een laatste schuilplaats heeft gevonden en de namen van vergeten primeurjagers soms nog uit oude monden klinken.

De Telegraaf, ik ben ermee opgegroeid. Mijn vader was een groot sportliefhebber, dus die wist de door mijn moeder bepleite overstap naar Trouw, met z'n zaterdagvoetbal en domineestransfers, lang te blokkeren. Tot de jaren zestig halverwege de jaren zeventig ook doordrongen tot het Friese platteland en er geen houden meer aan was - exit De Telegraaf.

Die had destijds nog geen lege kreten nodig als 'De krant van wakker Nederland', want het was de krant voor héél Nederland, wakker of niet. De gotspe van 'de hardwerkende Nederlander' bestond nog niet; elke zichzelf respecterende burger was een hardwerkende Nederlander en de rest was langharig werkschuw tuig, uit op de omverwerping van alle waarden. De archetypische Nederlander las De Telegraaf, reed in een Opel Kadett en zette James Last nog eens op. Twee van de drie symbolen zijn ons inmiddels ontvallen en de derde voelt zich niet lekker.

Daar ging het over, in Café Scheltema, in stil verlangen naar een voorbije tijd. Alles is anders geworden, oude zekerheden van krant en lezers wankelen. Wie destijds had beweerd dat er nog wel eens een oude Telegraaf-jongen hoofdredacteur van de Volkskrant zou worden, was meteen platgespoten en in een dwangbuis afgevoerd.

Toen Geert-Jan van der Snoek in de zomer van 2014 van de noordelijke NDC Mediagroep (Dagblad van het Noorden en Leeuwarder Courant) overstapte naar De Telegraaf en daar CEO werd, sprak ik een oude collega van de Leeuwarder. 'Hij is klaar met het slopen van NDC', zei hij, 'en nu is De Telegraaf aan de beurt.' Die voorspelling bleek tamelijk adequaat - al hadden ze bij De Telegraaf onder leiding van Sjuul Paradijs zelf de afbraak al voortvarend ter hand genomen. De abonnementsgrafieken zijn nergens vrolijkstemmend, maar die van De Telegraaf lijkt op een zwarte afdaling.

Van der Snoek is een 'verandermanager'. Kranten moeten ook veranderen, anders zijn ze gedoemd ten onder te gaan. Journalisten zijn van nature net zo conservatief als de meeste andere mensen. Maar dat is allemaal geen reden de verandermanager niet met groot wantrouwen tegemoet te treden. De verandermanager wil meestal vooral zijn eigen banksaldo en dat van zijn financiers veranderen. Zodat de werknemer zichzelf na alle veranderingen terugvindt in een ruïne en de verandermanager is gevlogen. Zelf zei Van der Snoek er begin dit jaar in Quote het volgende over: 'Als je een brand blust, blijft er altijd een rokende puinhoop over.' Dus ze weten bij De Telegraaf wat ze te wachten staat.

Alles in de Telegraaf-sage ruikt naar paniek. Bij de verandermanager en zijn opdrachtgevers, bij de redactie. Alleen de lezers marcheren kalm en beheerst in rotten van tien weg, naar een andere krant of krantloos bestaan.

Vanuit concurrentie-oogpunt kan Geert-Jan alleen maar worden aangemoedigd. Maar een Nederland zonder De Telegraaf is minder leuk: je wilt toch even zeker weten of ons land straks zucht onder een hittegolf en of er nog ergens een paard gruwelijk is mishandeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.