Stijlvolle 'dernière' voor de Oude Kraaij

AMSTERDAM - 'Vreemd om hier op dit podium te staan, zo naast mijn vader, terwijl de zaal niet uitverkocht is.' John Kraaijkamp junior (vanaf heden kan die toevoeging achter zijn naam overigens weg) nam als eerste het woord op de herdenkingsbijeenkomst, die voor John Kraaijkamp senior vrijdagmiddag in het DelaMar Theater in Amsterdam werd gehouden.


Het was op verzoek van de overledene zelf om juist in dat theater afscheid van zijn publiek te nemen. Een wens die door het DelaMar Theater, Stage Entertainment en Joop en Janine van den Ende meteen werd ingewilligd. De bijeenkomst kreeg ook een titel mee: Laatste voorstelling - John Kraaijkamp sr. 1925-2011.


Een paar honderd mensen kwam erop af, nadat vrijdagmorgen al naar schatting ruim vierhonderd mensen langs de kist waren gelopen tijdens het publieke afscheid van 'de Oude Kraaij'. Dat waren voornamelijk 'gewone' Amsterdammers die voor het merendeel vonden dat met de dood van Kraaijkamp 'een stukje Amsterdamse humor' voorgoed verloren was gegaan.


Bij de besloten bijeenkomst waren vooral familie, vrienden en bekenden uit de televisie- en theaterwereld aanwezig. Mooiste entree: die van 'ome Wim', de oudste broer van Kraaijkamp. Krakkemikkig maar vastberaden betrad hij de zaal. Bekenden uit het universum van de televisie (Martine Bijl, Karel van de Graaf, Berend Boudewijn, Bob Royens, Ron Brandsteder, Frits Sissing), het entertainment (Gerard Cox, Joke Bruijs, Joke de Kruijff, Freek Bartels) en het theater (Anne-Wil Blankers, Annemarie Oster, Ursul de Geer, Nelly Frijda) gaven acte de presence, naast vertegenwoordigers uit andere sectoren, onder wie Sjaak Swart (Ajax), Frans Molenaar (couturier), Albert Verlinde (journalist en programmamaker) en Carolien Gehrels (wethouder cultuur van Amsterdam).


De sfeer was ingetogen, maar had ook iets van een pré-zomervakantie reünie.


Eerder die dag was de kist met Kraaijkamps stoffelijk overschot aangemeerd aan de Leidsekade en in een nachtblauwe Cadillac naar het theater gebracht. De genodigden die De laatste voorstelling bijwoonden, hadden veelal een enkele bloem bij zich. Geen boeketten of graftakken, maar losse bloemen - dat was de wens van de familie. Meestal waren dat witte of roze rozen, hoewel er ook een enkele gladiool rondliep.


'Wat ga je zeggen als ik voorgoed mijn kuiten heb gestrekt?', had vader Kraaijkamp nog aan zijn zoon gevraagd. Die hield het bij het authentiek ophalen van enkele jeugdherinneringen, vanuit onder meer de kleuterschool en Zandvoort aan Zee. Er was een mooie compilatie van filmpjes uit carrière en gezinsleven, gemaakt door dochter Sanne, een speech vol anekdotes van 'beste vriend' Lex Daniëls, er waren bedachtzame woorden van Haye van der Heijden.


Opmerkelijk was de bijdrage van Ivo Niehe, die flarden liet zien van interviews die hij in de loop der tijd met Kraaijkamp voor zijn TV-show maakte en die hij zelf van positief commentaar voorzag. Karin Bloemen zong een Nederlandse versie van Barbra Streisands The way we were, maar was wat wankel bij stem.


Joop van den Ende sloot de rij sprekers af met een gloedvolle toespraak waarin hij zijn bewondering voor Kraaijkamp afdoende toelichtte: 'Ik ben verliefd op talent, en voor dat talent wil ik alles doen'. Fraai was zijn anekdote over het toneelstuk Hoog Tijd waarin Kraaijkamp samenspeelde met de toen ook al behoorlijk op leeftijd zijnde Mary Dresselhuys. Beide vedettes verweten elkaar de tekst niet meer te kunnen onthouden, waarna Van den Ende zijn spelers voorzag van een 'oortje' (elektronisch hulpmiddel voor souffleurs) en daarmee de voorstelling redde.


Uit de diverse speeches kwam een interessant twistpunt naar voren: was Kraaijkamp nu die van god gegeven komiek van de televisie, of juist die serieuze acteur van King Lear? Haye van der Heijden hield het op het eerste, Ivo Niehe legde de link van komedie naar het klassieke toneel wel.


De besloten bijeenkomst werd overigens door de NOS live uitgezonden, zoals eerder ook de begrafenissen van André Hazes, Ramses Shaffy, Jos Brink en Harry Mulisch afscheidsevenementen werden. Bij het DelaMar Theater stond dan ook een enorme batterij fotografen en cameraploegen.


Na afloop van de verder stijlvolle en sobere bijeenkomst werden de bezoekers, als altijd in het DelaMar, gastvrij onthaald met bladen vol water en wijn, kaasstengels, bitterballen en vlammetjes. Alsof het een première betrof, terwijl het een dernière was. Dat had Van den Ende goed begrepen toen hij van John Kraaijkamp afscheid nam met de woorden: 'Rust zacht, mijn oude komiek.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden