Stiekem gluren kan quantum besturen

Delftse wetenschappers hebben opnieuw een stap gezet in het bedwingen van de ongrijpbare quantumwereld. Met een experiment laten ze zien dat ze een deeltje kunnen beïnvloeden door ernaar te kijken. Tot nog toe gingen fysici ervan uit dat de geringste meting al alle quantumeigenschappen wegvaagt.

AMSTERDAM - In Nature Physics laten Ronald Hanson en collega's van de TU Delft zien dat ze de situatie van een koolstofkern in een diamantrooster kunnen sturen via een heel behoedzame waarneming. In die wereld gelden de wetten van de quantummechanica, die zeggen dat het atoom niet in één toestand verkeert, maar in vele tegelijk. Bij een meting bepaalt het toeval welke van die mogelijke toestanden wordt vastgesteld.


In de jaren dertig van de vorige eeuw illustreerde fysicus Erwin Schrödinger dat met een dichte doos waarin een kat zit waarvan het leven afhangt van een quantumdeeltje in de doos. Zolang die dicht is, is de kat letterlijk tegelijk in leven én dood. Zodra de deksel eraf gaat, is het onvermijdelijk een van beide.


De Delftse onderzoekers hebben echter een tussenweg gevonden, waarbij ze zo geleidelijk naar het diamantsysteem kijken, dat de quantumgeschiftheid wel een beetje beperkt wordt, maar in principe blijft bestaan.


De Utrechtse theoretisch fysicus en quantumfilosoof prof. Dennis Dieks noemt het Delftse experiment indrukwekkend, maar geen reden om de theorie over metingen in de quantumwereld in twijfel te trekken. 'Het simpele oude beeld van Schrödingers kat krijgt hooguit meer detail', zegt hij.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden