Nieuws

Stichting eist schadevergoeding tot 1.500 euro per persoon voor slachtoffers datalek GGD

De mensen wier privégegevens voorkwamen in de slecht beveiligde GGD-computersystemen moeten een schadevergoeding krijgen. Dat hoopt een nieuw opgerichte stichting met een collectieve schadeclaim tegen het ministerie van Volksgezondheid te bewerkstelligen.

Pepijn de Lange
De stichting wil een schadevergoeding van 500 euro voor mensen wier gegevens in de GGD-systemen stonden ‘en dus gestolen konden worden’. Personen van wie de gegevens daadwerkelijk gestolen zijn, zouden 1.500 euro moeten krijgen. Beeld ANP
De stichting wil een schadevergoeding van 500 euro voor mensen wier gegevens in de GGD-systemen stonden ‘en dus gestolen konden worden’. Personen van wie de gegevens daadwerkelijk gestolen zijn, zouden 1.500 euro moeten krijgen.Beeld ANP

In januari van dit jaar bleek dat medewerkers van de GGD adressen, telefoonnummers en burgerservicenummers uit de computersystemen hadden gestolen van mensen die zich op het coronavirus hadden laten testen. Tegen betaling boden zij deze gegevens op de digitale zwarte markt aan. In de systemen stonden de gegevens van 6,5 miljoen mensen. Van 1.250 mensen staat vast dat hun gegevens daadwerkelijk zijn ontvreemd. Twee verdachten werden daarvoor dit najaar al strafrechtelijk vervolgd.

Ook het ministerie van Volksgezondheid is schuldig aan het datalek, vindt de stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM). Om de slachtoffers te compenseren, bereidt zij een collectieve schadeclaim voor. De stichting wil een schadevergoeding van 500 euro voor mensen wier gegevens in de GGD-systemen stonden ‘en dus gestolen konden worden’. Personen van wie de gegevens daadwerkelijk gestolen zijn, zouden 1.500 euro moeten krijgen. Via de website datalek-ggd.nl kunnen mensen zich bij de claim aansluiten.

‘Op z’n minst onzorgvuldig’

Of de collectieve claim kans van slagen heeft, hangt samen met de vraag of vast komt te staan dat de overheid onrechtmatig heeft gehandeld. Volgens Raymond Schlössels, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Radboud Universiteit, ontslaat de crisissituatie de overheid in ieder geval niet van de verplichting om de beveiliging van de systemen te waarborgen, ‘juist als het gaat om dit soort zeer gevoelige gegevens’. Schlössels kan zich ‘niet aan de indruk onttrekken dat de overheid op z’n minst onzorgvuldig heeft gehandeld.’

Een compensatiezaak van deze omvang is Schlössels nog niet eerder tegengekomen. Toch acht hij de hoogte van de bedragen die de stichting voor de slachtoffers eist redelijk. ‘Dit is een collectieve actie, waarbij men zoekt naar standaardbedragen. Het gaat om immateriële schadevergoedingen voor het onrecht dat deze mensen is aangedaan.’

Verkeerd ingericht

Een van de mensen achter de stichting is oud-Kamerlid Astrid Oosenbrug (PvdA), tegenwoordig werkzaam voor een securitybedrijf. Ze zegt dat de computersystemen van de GGD’s verkeerd zijn ingericht. ‘Veel te veel mensen hadden toegang tot de gegevens. Mensen konden zonder controle grote bestanden met persoonsgegevens downloaden. Medewerkers waren niet goed geïnstrueerd, niet goed gescreend en wat ze deden werd niet goed bijgehouden. Dan ben je geen slachtoffer, maar had je zelf beter op je winkel moeten letten.’

Oosenbrug, die ook zelf als GGD-medewerker bron- en contactonderzoek heeft uitgevoerd, benadrukt dat ze er begrip voor heeft dat de GGD het druk had met het bestrijden van de corona-uitbraak. ‘We zitten in een pandemie. Die overkomt je, en het is uitlegbaar dat de systemen niet gebouwd zijn om zo veel gegevens van zo veel mensen te verzamelen. Dat kan gebeuren. Maar we zijn bijna twee jaar verder en het is nog steeds niet op orde. Dat vind ik schadelijk.’

Stichting ICAM wil eerst in gesprek met het ministerie. Als dat niets oplevert ‘dan verwachten we in februari de dagvaarding uit te kunnen sturen’. Het ministerie van Volksgezondheid was niet bereikbaar voor een reactie.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden