Stevig in de schoenen staan

Toen Dafne Schippers (20) haar koffer pakte voor de zevenkamp van Götzis, deed ze er acht paar schoenen in. Het ene gebruikt ze dit weekeinde om hard te lopen, het andere om juist flink mee te remmen. 'Het scheelt centimeters of tienden van seconden.'

Dafne Schippers is op reis en heeft acht paar schoenen mee. Met minder kan ze niet toe in het Oostenrijkse bergdorp Götzis, waar ze vandaag en morgen meedoet aan een internationale zevenkamp. Elk onderdeel vereist speciaal schoeisel. En tussen het sprinten, springen en werpen door moet ze ook iets aan haar voeten.


Schoenen zijn van cruciaal belang voor een zevenkampster, meent Schippers (20). Ze moet er niet aan denken de zevenkamp op één paar gympen af te werken. Ze zou zonder de speciale spikes vorig jaar nooit twaalfde zijn geworden op de Olympische Spelen. Ze is altijd gespannen als ze na een vliegreis bij de bagageband staat te wachten op haar koffer met schoenen. 'Het is altijd een beetje een eng moment. Komt de koffer wel?'


De schoenen verrichten geen wonderen. Op haar materiaal zal een recreant nooit uitblinken op de wedstrijdcombinatie van 100 meter horden, hoogspringen, kogelstoten, 200 meter, verspringen, speerwerpen en 800 meter. Maar op topniveau geven ze een atleet net iets extra's. Ze maken topprestaties mogelijk door energie efficiënt te gebruiken, door bewegingen te versterken, door uitglijden te voorkomen.


Schippers: 'Ik denk dat het veel zou uitmaken voor de prestaties als ik deze speciale schoenen niet zou hebben. Het scheelt geen seconden of meters, maar wel tienden van seconden en centimeters.'


Op de sprint, haar favoriete onderdeel, geven de spikes haar bijvoorbeeld het gevoel van snelheid. De schoenen zijn smal en stevig en hebben een licht opstaande neus, waardoor ze haast gedwongen wordt op haar voorvoeten te lopen. De zool omschrijft Schippers als een 'harde plaat'. Onder de voorvoet zitten acht metalen 'puntjes' van zeven millimeter, die zorgen voor meer grip op de baan.


Op gewone sportschoenen loopt Schippers nooit op volle snelheid. Ze kan dus geen tijden vergelijken. Maar als ze op zachte zolen sprint, tijdens het inlopen bijvoorbeeld, voelt het alsof ze 'alle kanten op gaat'. Met een zachte zool is het contact met de grond per pas een fractie van een seconde langer. Ze veert meer dan ze kaatst. 'Het is niet stevig genoeg. Je energie is minder voorwaarts gericht.'


Zo hebben alle schoenen op de zevenkamp een specifiek, bewegingsondersteunend doel (zie kaders). Maar er zijn grenzen. Volgens de regels van de atletiekfederatie IAAF mag het gebruik van technologie geen 'oneerlijk voordeel' bieden. Alle schoenen moeten voor gebruik zijn goedgekeurd door de IAAF. Dat is een verplichting aan de fabrikanten. De voorwaarden zijn gedetailleerd: het aantal spikes per schoen en de lengte in millimeters per type is nauwkeurig vastgelegd.


Puntjes

In de regels wordt niet gerept over de psychologische voordelen van de schoenen. Die zijn er volop, weet Schippers. Zij geniet van het speciale materiaal. Ze roepen een gemoedstoestand op. De spikes helpen haar van onderdeel naar onderdeel. In de zevenkamp beginnen alle bewegingen bij de voeten.


De schoenen geven haar ook een blij gevoel. Ze draagt liever sportschoenen dan pumps. Ze is dit jaar van sponsor veranderd en heeft onlangs een nieuwe lijn mogen uitzoeken in de winkel. Binnenkort kan ze de serie van 2013 verwachten. 'Welke vrouw wil er nou niet gratis schoppen. Dat is alleen maar leuk', zegt ze.


De spikes voor de zevenkamp kosten in de winkel per paar zo'n 150 euro. Ze bewaart ze doorgaans in de achterbak van haar auto, zodat ze ze nooit vergeet voor een training. Ze zijn niet mooi op een rij gelegd, of op een rekje, maar liggen op een rommelige hoop.


Voor een wedstrijd, zoals Götzis, kiest ze haar materiaal zorgvuldig uit. Sommige schoenen moeten zijn ingelopen, anderen juist niet. De avond voor de zevenkamp loopt ze op haar hotelkamer alle spikes na.


Ze heeft een gereedschapdoosje met verschillende soort spikes, 'puntjes' zoals zij ze noemt. Ze verschillen qua lengte en vorm. Voor het speerwerpen zijn ze vlijmscherp, die voor het hoogspringen hebben iets weg van kleine torentjes. Ze heeft een speciaal sleuteltje.


'Voor grote wedstrijden doe ik vaak nieuwe scherpe punten op de schoenen met een speciaal sleuteltje. Als ze bot zijn, komen ze minder makkelijk uit de baan. En ik wil toch zo hard mogelijk lopen. Met lengten varieer ik niet veel. Als het glad is, pak ik bij het speerwerpen soms wat langere punten, omdat je na een aanloop plotseling stil moet staan.'


Schippers ziet zichzelf als een materiaalfreak. Ze zou het werk niet gauw uit handen geven aan een materiaalman. 'Ik weet wat lekker zit en wat ik fijn vind.'


Hoe ze materiaal ook vindt, bij de keuze van een sponsor hebben schoenen niet de doorslag gegeven. Schippers werd eerder dit jaar begeerd door Asics, Adidas en Nike. Ze stapte over van Asics naar Nike, vooral omdat het financieel aantrekkelijker was. 'Bij beide merken heb ik altijd goede schoenen gehad. Er zijn wel verschillen. Bij de een zitten de hoogspringspikes iets beter, bij de andere de sprint.'


Bij Nike heeft ze geen eigen lijn, zoals bij Asics. Bij de Japanse firma werden haar schoenen op maat gemaakt. Een Japanse werknemer kwam speciaal haar voeten opmeten (maat 40). Ze mocht zelf de kleuren uitkiezen en kon de hardheid van de zool bepalen. Ook stond haar achternaam in de laatste serie op de zijkanten van de schoenen. Ze werd behandeld als een vedette, terwijl ze een aanstormend talent is.


Schippers: 'Ik had alle schoenen gevraagd en gekregen in het fel oranje. Die mag ik nu niet meer dragen. Bij Nike kan ik geen eigen model vragen. Ze willen veel voor me doen hoor, maar dat niet. Bij Asics hebben ze wel andere talenten, maar niet veel grote namen. Nike wel natuurlijk. Daar kan ik nu niets eisen. Ik moet eerst wereldkampioen worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden