profielSteven van Weyenberg

Steven van Weyenberg (D66) is beëdigd als staatssecretaris: een ‘nederbelg’ die soms last heeft van zijn enthousiasme

Steven van Weyenberg werd dinsdag met nog twee nieuwe bewindslieden beëdigd door de koning. Als staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat stapt de spilfiguur achter de schermen bij D66 ineens vol in het spotlicht.

Staatssecretaris Steven van Weyenberg van Infrastructuur en Werkgelegenheid (links) wordt samen met staatssecretaris Dennis Wiersma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (midden) en minister Tom de Bruijn voor Buitenlandse handel beëdigd ten overstaan van Koning Willem-Alexander in de balkonkamer van Paleis Noordeinde. Beeld Hollandse Hoogte / Frank van Beek Fotografie
Staatssecretaris Steven van Weyenberg van Infrastructuur en Werkgelegenheid (links) wordt samen met staatssecretaris Dennis Wiersma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (midden) en minister Tom de Bruijn voor Buitenlandse handel beëdigd ten overstaan van Koning Willem-Alexander in de balkonkamer van Paleis Noordeinde.Beeld Hollandse Hoogte / Frank van Beek Fotografie

Sprekend over Steven van Weyenberg komt al snel zijn verschijning aan de orde. Zijn jongensachtige, welhaast studentikoze uiterlijk, ondanks zijn 48 jaar niet getekend door ’s levens zwarigheden. Zijn onstuitbare enthousiasme, dat hij onderstreept met zijn spring-in-’t-veldmotoriek.

Bij D66 heet het dat Van Weyenberg door de gangen kan ‘fladderen’ of ‘stuiteren’. Gijs van Dijk, bij de PvdA collega van Van Weyenberg als woordvoerder over sociale zaken, heeft ‘meteen het beeld voor ogen van de manier waarop Steven naar de interruptiemicrofoon loopt in de plenaire zaal’. Dat loopje houdt het midden tussen looppas en schrijden.

Vaak ontvlucht Van Weyenberg de Kamer om te lopen. Niet hardlopen, maar wandelen. Op het strand in Scheveningen, om het hoofd leeg te maken en zaken op een rijtje te zetten. Of in survivaloutfit met stevige wandelschoenen naar de Veluwe. Deze zomer deed hij het, soms met vrouw en dochter, vanuit een vakantiehuis in de Alpen.

Bijna negen jaar was Van Weyenberg lid van de Tweede Kamer, voordat hij dinsdag door de Koning werd beëdigd tot demissionair staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. In september 2012 kwam hij in de twaalfkoppige D66-fractie, twee meer dan bij de verkiezingen in 2010.

Jongensdroom

Het was de vervulling van een jongensdroom. Van Weyenberg had toen al jaren gewerkt op ministeries, eerst Economische Zaken, daarna Sociale Zaken. ‘Dat betekent’, liet hij weten, ‘dat je de uitvoering uiteindelijk aan anderen overlaat. Als Kamerlid heb ik nu de kans om zelf het verhaal te vertellen en dat in de praktijk te brengen.’

Geboren in Gent maar opgegroeid in Hoorn profileert Van Weyenberg zich met dubbele nationaliteit graag als ‘nederbelg’. Op Twitter steunt hij bij voetbal zowel Oranje als de Rode Duivels. Voetbal heeft als sport zijn voorkeur naast wielrennen, ook de voetbalvrouwen en Ajax. Over de Nederlandse marathonloper Abdi Nageeye die zijn Belgische trainingsmaat Bashir Abdi op sleeptouw neemt naar de finish om op de Olympische Spelen tweede en derde te worden, heeft hij nog niets gemeld, maar dat kan aan vakantie en kabinetsformatie liggen.

Gijs van Dijk vindt, zoals zoveel PvdA’ers, D66 en daarmee Van Weyenberg soms moeilijk te plaatsen. Is ideologie of opportunisme de drijfveer, is de vraag. ‘Tijdens Rutte II van VVD en PvdA, toen ik nog in het FNV-bestuur zat, hekelde D66 het sociaal akkoord dat het kabinet met vakbeweging en werkgevers sloot. Maar nu heeft Rutte III, waar D66 inzit, meer akkoorden met de vakbeweging gesloten dan ooit.’ Een belangrijk akkoord, waarbij Van Dijk en Van Weyenberg beiden vanuit de Kamer betrokken zijn, gaat over vernieuwing van het pensioenstelsel, dat ook gesteund wordt door PvdA en GroenLinks.

Zendingsdrang

Zijn enthousiasme zit Van Weyenberg ook weleens in de weg. Wat betreft kennis en kunde als econoom en oud-ambtenaar vond hij in de fractie zijn gelijke in Wouter Koolmees, die in 2010 in de Kamer was gekomen. Waar Koolmees een goedmoedige uitstraling heeft en de bijna apolitieke kwaliteiten van een docent, heeft Van Weyenberg de zendingsdrang van een student die de stof tot in de puntjes beheerst. Niet alleen omdat Koolmees onderhandelaar was geweest bij de gedoogakkoorden die D66 met Rutte II sloot, maar ook omdat de springerigheid te veel zou afleiden, werd niet Van Weyenberg maar Koolmees secondant van D66-leider Alexander Pechtold bij de kabinetsformatie in 2017.

Koolmees werd minister van Sociale Zaken in Rutte III, Van Weyenberg de centrale man achter de schermen in de D66-fractie. Enerzijds als financieel woordvoerder naast sociale zaken, maar ook als vicefractievoorzitter. ‘Als woordvoerder financiën heb je eigenlijk overal mee te maken, met elk voorstel dat geld kost’, wist Van Weyenberg. Wekelijks zat hij bij het ‘D66-bpo’, zoals het bewindspersonenoverleg in de wandelgangen heet. Daar wordt het beleid afgestemd tussen de D66-ministers, de staatssecretarissen en de fracties in Tweede en Eerste Kamer.

Formatie

Met deze centrale positie achter de schermen werd Van Weyenberg voorgesorteerd voor het formatieteam van D66. Nu werkt hij met partijleider Sigrid Kaag en Rob Jetten met VVD’ers aan de opzet voor een regeerakkoord, waarover vervolgens met andere partijen onderhandeld kan worden. Van Weyenberg leverde daarvoor vorig jaar een bouwsteen met een plan om het toeslagenstelsel sterk te vereenvoudigen en kinderopvang gratis te maken.

Veel vertrouwen in een snelle kabinetsformatie is er niet in Den Haag. Vandaar dat Van Weyenberg de vacature vervult die partijgenoot Stientje van Veldhoven op Infrastructuur en Waterstaat achterlaat door haar plotse vertrek. ‘Ik had gedacht’, zegt oud-partijleider Alexander Pechtold, ‘dat hij eerder tot het hogere geroepen zou worden. Bijvoorbeeld toen er op Financiën vacatures waren. Dat was hem op het lijf geschreven.’ Maar toen daar begin 2020 staatssecretarissen gezocht werden door D66, was Van Weyenberg net uitgegroeid tot centrale figuur achter de schermen in de fractie. Nu maakt hij alsnog de sprong.

Drie keer Van Weyenberg in en buiten de Kamer

Het onstuitbare enthousiasme met bijbehorende motoriek dat Van Weyenberg sinds dag één in de Kamer kenmerkt, is zijn handelsmerk geworden. ‘Na negen jaar in de Kamer nog zo enthousiast, zo gedreven, dat is knap. En inhoudelijk sterk. Die combinatie, dat is weinigen gegeven’, zegt Gijs van Dijk, Kamerlid voor de PvdA.

Of hij al is ingewerkt voor zijn nieuwe functie? ‘Nou ik ben geen specialist openbaar vervoer. Maar ik leer graag bij. Maar de strippenkaart, ik weet echt wel dat die niet meer bestaat en is vervangen door de ov-chipkaart.’

Zijn Belgische vader en Nederlandse moeder zijn beiden arts. Dat hij dat niet ook werd, verklaart Van Weyenberg grappend: ‘Economie is toch veel leuker? Zonder gekheid, ik kan niet tegen bloed.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden