Steungerechtigde via werk naar WAO en weer terug

Nu het personeelstekort tot grote hoogten is gestegen, dient zich een nieuw fenomeen aan: het rondpompen van uitkeringsgerechtigden. Langdurig werklozen verlaten massaal de WW en de bijstand om aan het werk te gaan....

Daar worden ze na verloop van tijd door bemiddelingsbedrijven uitgehaald om andermaal aan het werk te worden gezet. Het rondpompen is begonnen. De langdurig werkzoekenden worden op straffe van korting op hun uitkering of verlies ervan aangemoedigd aan de slag te gaan. Uitzendbureaus en werkervaringsplaatsen bieden de meeste kansen. De werkzoekenden worden massaal en zonder veel begeleiding aan het werk gezet. Daar lijkt het fout te gaan. Het risico om arbeidsongeschikt te worden, stijgt in deze twee sectoren sterk.

H. Westerhof, bestuurder van FNV Bondgenoten, legt een verband met de tekorten op de arbeidsmarkt. 'Uitzendbureaus speuren naar elke mogelijke kandidaat voor allerhande werk. Uitkeringsgerechtigden in de bijstand of WW moeten werk accepteren, anders worden ze gekort op hun uitkering. Blijkbaar is de overgang erg groot en schort het aan begeleiding door uitzendbureaus.'

Als uitzendkrachten uitvallen wanneer ze nog maar kort uitzendwerk doen, verliezen de bureaus hen doorgaans uit het oog. Westerhof: 'Dan ligt bij langdurig ziekteverzuim de gang naar de WAO blijkbaar voor de hand. Uitzendbureaus betalen de ziekte-uitkering niet zelf. Die komt uit de WW-kas. De bureaus krijgen de rekening pas als de uitzendkracht de WAO in gaat. '

Ook A. van der Gaag, interim-directeur van de werkgeversvereniging ABU, signaleert de overstap van bijstand of WW via uitzendwerk naar de WAO. 'Concrete cijfers ontbreken, maar we vrezen dat daar wel degelijk een relatie tussen bestaat. Door het schaarse aanbod doen we een beroep op iedereen, dus ook op mensen met een grote afstand van de arbeidsmarkt. Velen van hen blijven aan het werk, maar een te groot deel valt uit. Uitzendbureaus verliezen hen al uit het oog zodra ze ziek zijn geworden. Zo kom je makkelijk in de WAO terecht. Er is weinig binding met het uitzendbureau en voor je uitkering heb je daarna alleen het afstandelijke GAK.'

De WAO-instroom is in de meeste grote sectoren vrij stabiel of dalend. Uitzendbanen en werk ervaringsplaatsen zijn een uitzondering. Het risico om arbeidsongeschikt te worden, is hier bijna het dubbele van het landelijk gemiddelde, en het stijgt. In twee jaar tijd is het aantal arbeidsongeschikte uitzendwerkers met 25 procent gestegen tot 37 duizend. In de eerste helft van dit jaar kwamen vierduizend flexwerkers in de WAO terecht. Dat is 13 procent meer dan vorig jaar. Uit de werkervaringsplaatsen kwamen ruim 1300 mensen in de WAO. Onder hen zijn veel voormalige WW'ers en bijstandsgerechtigden.

De uitzendbureaus en de bedrijven voor In- en Doorstroom-banen - de vroegere Melkertbanen - krijgen per 1 januari nieuwe WAO-premies opgelegd. De hoogte hangt af van het aantal werknemers dat de afgelopen jaren in de WAO belandde. De bedragen kunnen dus fors stijgen.

De arbeidsongeschikte flexwerker loopt kans volgend jaar weer met uitzendbureaus te maken te krijgen. Die schrijven momenteel in bij onder meer het GAK. Dat veilt groepen gedeeltelijk arbeidsongeschikten die weer aan het werk moeten worden geholpen. Deze bedrijven krijgen voor de bemiddeling overheidsgeld. Daarmee is de cirkel bij het rondpompen van uitkeringsgerechtigden rond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden