Steun VVD kiesstelsel niet zeker

De VVD-fractie in de Tweede Kamer vindt dat minister De Graaf (D66) van Bestuurlijke Vernieuwing zich voortijdig rijk rekent met de steun van de VVD aan zijn voorstellen voor een nieuwe kiesstelsel....

De Graaf kreeg vrijdag van zijn collega-ministers van VVD-huize de toezegging dat zij zich in hun partij hard zullen maken voor het plan.

De tweedeling in de partij zet extra druk op fractievoorzitter Van Aartsen die dit voorjaar met een kabinetscrisis dreigde als De Graaf op zoek zou gaan naar steun buiten de coalitie. Op een partijbijeenkomst eind juni bleek ook de partijraad van de VVD tegenstander van de plannen.

Volgens de VVD is het stelsel dat De Graaf voorstelt, waarbij de Tweede Kamer voor de helft uit regionale Kamerleden gaat bestaan, veel te ingewikkeld en streeft het bovendien zijn doel voorbij. 'De verkiezingsuitslag blijft hetzelfde. De kiezer heeft ook in het nieuwe systeem geen invloed op welk type kabinet er komt', stelt VVD-Kamerlid Ruud Luchtenveld.

Luchtenveld betwijfelt of het voorstel de eindstreep haalt. 'Ik zie voor dit plan nog niet zo makkelijk een meerderheid in de Tweede Kamer ontstaan. Tot nu toe is alleen D66 voor. Ook het CDA zal zijn bezwaren niet zomaar inslikken.' Het zou volgens Luchtenveld een slechte zaak zijn als het democratisch bestel wijzigt op grond van een krappe meerderheid.

De Graaf wil de kiezer vanaf 2007 voor de Tweede Kamer-verkiezingen twee stemmen laten uitbrengen: één op een landelijke kandidaat en één op een districtskandidaat. De eerste stem bepaalt de zetelverdeling in de Tweede Kamer, de tweede bepaalt wie er op de helft van die zetels komen te zitten, namelijk regionale kandidaten. Doel is de band tussen de kiezer en de politiek te versterken.

De VVD is gepikeerd over de opmerking van De Graaf maandag in de Volkskrant dat hij van VVD-zijde geen alternatieven heeft ontvangen. 'We hebben drie of vier alternatieve voorstellen gepresenteerd', zegt Luchtenveld. 'Onder meer een systeem waarbij voorkeursstemmen zwaarder wegen. De kiezer houdt dan één stem. Desgewenst kan hij in de toekomst met een tweede stem rechtstreeks de minister-president kiezen.' Geen van de voorstellen bleek echter op een meerderheid in de Tweede Kamer te kunnen rekenen.

Van de waarschuwing die premier Balkenende vrijdag liet uitgaan, trekt de VVD-fractie zich weinig aan. De premier zei vrijdag na afloop van de ministerraad dat 'verstandige politici achter hun handtekening blijven staan', daarmee doelend op het regeerakkoord.

In het regeerakkoord werd afgesproken vóór 2007 een nieuw kiesstelsel te introduceren met een districtenstelsel als basis. Het was voor D66 een voorwaarde om toe te treden tot het kabinet-Balkenende II.

Luchtenveld: 'De VVD staat voor zijn handtekening. In het regeerakkoord staat niet dat dit het moet worden. Het laat veel alternatieven open. Dit is een heel ongelukkige vertaling van de afspraken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden