Steun voor Zoë’s Ark smelt verder weg

De terugkeer uit Tsjaad van de drie journalisten in Parijs en van de Spaanse stewardessen in Madrid geeft nieuwe brandstof aan de discussie over de bedoelingen van Zoë’s Ark, de Franse hulporganisatie die op het punt stond met 103 kinderen uit Abéché te vertrekken....

Van onze correspondent Ariejan Korteweg

‘De leiding van Zoë’s Ark heeft niemand verteld wat hun plannen waren’, vertelde Marc Garmirian, fotograaf van het bureau Capa, kort na terugkeer in Parijs tegen de Franse krant Le Monde. ‘De verzorgers van de kinderen wisten van niets, en tegen hun eigen staf hebben ze gelogen.’

Garmirian blijft echter geloven in de oprechtheid van de bedoelingen van Eric Breteau, de leider van Zoë’s Ark, en diens rechterhand Emilie Lellouch. ‘Alles wat ze doen staat in het teken van de conventie van Genève van 1951, die het redden van mishandelde kinderen goedkeurt. Tot het moment dat ik vertrok, waren ze overtuigd van de rechtvaardigheid van hun actie.’

Op een uit de gevangenis in Tsjaad gesmokkeld filmfragment van voor de arrestatie vertoont Lellouch hetzelfde vastberaden geloof in het eigen gelijk: ‘Deze kinderen moeten gered worden. Hoe precies, is van minder belang.’

Onder de Franse sympathisanten van de organisatie begint de steun weg te smelten. Dit weekeinde waren er bijeenkomsten in Parijs, Marseille en Castellane, waar enkele honderden mensen hun solidariteit betuigden. ‘Ze zouden als helden moeten worden ontvangen’, werd daar geroepen.

Maar bij veel ouders die zich als gastgezin hadden opgegeven, groeit de twijfel. Ze hadden zich aangemeld, hadden meer dan 2000 euro betaald aan Zoë’s Ark en zaten op 24 oktober op het puntje van de stoel, met alles in gereedheid om een weeskind uit Darfur te verwelkomen.

Voor sommige gezinnen was het een daad van menslievendheid: hulp bieden aan een kind in nood. Voor andere een mogelijk begin van adoptie, en een manier om een lange procedure te bekorten. Enkele potentiële pleegouders overwegen nu een klacht tegen de organisatie in te dienen, wegens misbruik van vertrouwen.

Alle grote hulporganisaties hebben zich nadrukkelijk gedistantieerd van Zoë’s Ark, die ze onverantwoordelijk gedrag verwijten. President Sarkozy had tijdens zijn exact twee uur durende verblijf in Tsjaad geen goed woord over voor ‘dit erbarmelijke ploegje’. Toch zei hij te hopen dat ‘deze Franse onderdanen zullen worden berecht door Franse rechters’.

Dit betekent dat president Idriss Déby van Tsjaad toch nog wisselgeld heeft in het overleg met Frankrijk, dat ongetwijfeld wordt voortgezet.

Déby heeft met het besluit de journalisten en stewardessen vrij te laten de rechtsgang in zijn land geweld moeten aandoen. Daar zal opnieuw sprake van zijn als hij wederom een gebaar maakt naar Sarkozy en de hulpverleners aan Frankrijk uitlevert. Aan zo’n bruuskering van de rechtsgang hangt ongetwijfeld een prijskaartje.

Een laatste vraag is waarom Sarkozy deze operatie zelf ter hand nam, en niet overliet aan bijvoorbeeld premier Fillon. Sarkozy houdt het er op dat de kwestie zich, door de bemoeienis van Déby, nu eenmaal op presidentieel niveau afspeelt. Dat hij de afgelopen dagen in de media als redder van journalisten en stewardessen werd gepresenteerd zal hem, zo kort na zijn scheiding en aan de vooravond van het staatsbezoek aan de VS, echter niet slecht uitkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden